Σε μια κλιμάκωση της συνεχιζόμενης δικαστικής κρίσης στην Τουρκία, που έχει χαρακτηριστεί και ως «πραξικόπημα στην δικαιοσύνη και το Σύνταγμα της Τουρκίας» από αρκετούς, προέκυψε μια άνευ προηγουμένου αντιπαράθεση μεταξύ των δύο ανώτατων δικαστηρίων της χώρας – του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ακυρωτικού Δικαστηρίου.
Η σύγκρουση αυτή ξεκίνησε με βάση την περίπτωση του Can Atalay, δικηγόρου και βουλευτή, που καταδικάστηκε σε 18 χρόνια φυλάκιση για τη συμμετοχή του στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του 2013, που αποτελούσαν και τις πρώτες σημαντικές αντιδράσεις στην πολιτική του Τουρκού Προέδρου Ερντογάν. Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου να απελευθερώσει τον Atalay αντικρούστηκε από το Ακυρωτικό Δικαστήριο, το οποίο έκρινε την απόφαση αντισυνταγματική, πυροδοτώντας νομική και πολιτική θύελλα.
Η στάση του Ερντογάν και η έκκληση του για νέο Σύνταγμα
Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν παρενέβη ενεργά στην κρίση, επικρίνοντας το Συνταγματικό Δικαστήριο για τα «λάθη» του όπως είπε. Ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την Κυριακή ότι το κοινοβούλιο ενδέχεται να εγκρίνει τροπολογία για την επίλυση της δικαστικής κρίσης που έχει προκύψει που από ότι φαίνεται θα παρακάμψει την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Η υποστήριξή του στις ενέργειες του Ακυρωτικού Δικαστηρίου έχει εκληφθεί από ορισμένους ως σχέδιο κατά του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον δικηγορικό σύλλογο της Τουρκίας και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το CHP, με καταγγελίες για «απόπειρα πραξικοπήματος» κατά του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Σε μια τολμηρή απάντηση στην κρίση, ο Ερντογάν πρότεινε τη δημιουργία ενός νέου συντάγματος, τονίζοντας την ανάγκη για ουσιαστικές νομικές μεταρρυθμίσεις που ουσιαστικά θα ενισχύουν την θέση του.
Η απάντηση της αντιπολίτευσης και οι ανησυχίες για τη δικαστική ανεξαρτησία
Η αντιπολίτευση, με επικεφαλής του CHP Οζγκούρ Οζέλ, κατηγορεί τον Ερντογάν ότι προσπαθεί να αναθεωρήσει τη συνταγματική τάξη υπέρ του. Οι εξελίξεις αυτές έχουν εγείρει συναγερμό για την ανεξαρτησία της τουρκικής δικαιοσύνης και την κατάσταση του κράτους δικαίου που ήδη δείχνει σημάδια παρεκτροπής από τις νόμιμες διαδικασίες καθώς κάθε επικριτής του Ερντογάν αντιμετωπίζει συχνά φυλάκιση.
Διεθνείς Παρατηρήσεις και Γνώμες Νομικών Εμπειρογνωμόνων
Νομικοί εμπειρογνώμονες έχουν χαρακτηρίσει την κατάσταση ως πρωτοφανή, εκφράζοντας ανησυχίες για την ευπάθεια του δικαστικού σώματος στην πολιτική επιρροή. Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την προσπάθεια ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ έχει υπογραμμίσει σημαντικές οπισθοδρομήσεις στα δημοκρατικά πρότυπα, τη δικαστική ανεξαρτησία και την τήρηση του κράτους δικαίου. Αυτή η κρίση θεωρείται ενδεικτική των ευρύτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζει το νομικό σύστημα και οι δημοκρατικοί θεσμοί της Τουρκίας.
