Σε μία ιδιαίτερα σοβαρή ενέργεια προχώρησε η Τουρκία το πρωί της Παρασκευής 28 Αυγούστου, όταν τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος εισήλθε χωρίς σχέδιο πτήσης στο FIR Αθηνών, παραβίασε τον Εθνικό Εναέριο Χώρο και κινήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξανδρούπολης, προκαλώντας την άμεση κινητοποίηση της Πολεμικής Αεροπορίας.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, το UAV μεγάλου μεγέθους πραγματοποίησε πτήση, κινούμενο βορειοδυτικά της Σαμοθράκης και περιμετρικά της Αλεξανδρούπολης. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος εισήλθε ακόμη και στην τερματική περιοχή του αεροδρομίου της Αλεξανδρούπολης, δηλαδή στον εναέριο χώρο στον οποίο πραγματοποιείται ο έλεγχος της κυκλοφορίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες του αεροδρομίου.
Η αντίδραση της Πολεμικής Αεροπορίας ήταν άμεση. Ζεύγος ελληνικών F-16 απογειώθηκε για την αναγνώριση και αναχαίτιση του τουρκικού UAV, το οποίο τέθηκε υπό συνεχή παρακολούθηση. Σύμφωνα με την ΕΡΤ όταν έγινε αντιληπτή η παρουσία των ελληνικών μαχητικών, το τουρκικό UAV άλλαξε πορεία, συνέχισε για διάστημα την κίνησή του στο βορειοανατολικό Αιγαίο και τελικά αποχώρησε ανατολικά προς τις τουρκικές ακτές.
Την ίδια χρονική περίοδο βρισκόταν σε εξέλιξη και διαδικασία πολιτικής πτήσης από το αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, δεν προέκυψε ευτυχώς κίνδυνος για το πολιτικό αεροσκάφος, ενώ δόθηκαν οι απαραίτητες οδηγίες ώστε να διατηρηθεί ασφαλής διαχωρισμός.
Το περιστατικό στην Αλεξανδρούπολη δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένο από τη συνολικότερη εικόνα του Αυγούστου. Τουρκικά UAV έχουν επανέλθει με ιδιαίτερα αυξημένη δραστηριότητα στο Αιγαίο, με αλλεπάλληλες παραβάσεις του FIR και παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Και εδώ ακριβώς γεννάται το σοβαρότερο ερώτημα.
Μέχρι πότε η ελληνική απάντηση θα περιορίζεται στην απογείωση μαχητικών, στην αναγνώριση, στη συνοδεία και τελικά στην αποχώρηση του τουρκικού UAV;
Η Πολεμική Αεροπορία έκανε ακριβώς αυτό που προβλέπεται και οι Έλληνες χειριστές απέδειξαν για ακόμη μία φορά την ταχύτητα και την ετοιμότητά τους. Το πρόβλημα όμως δεν βρίσκεται στους χειριστές. Βρίσκεται στο πολιτικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να δράσουν.
Δώστε στα ελληνικά μαχητικά τη δυνατότητα για πραγματικό «buzzing» στα Τουρκικά UAV
Η Ελλάδα πρέπει επομένως να εξετάσει σοβαρά αυστηρότερους και σαφώς πιο αποτρεπτικούς κανόνες αναχαίτισης για τα τουρκικά UAV που παραβιάζουν τον Εθνικό Εναέριο Χώρο.
Τα ελληνικά μαχητικά δεν θα πρέπει να λειτουργούν απλώς ως «συνοδοί» ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους μέχρι αυτό να αποφασίσει να αποχωρήσει.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο μπορούν να προβλεφθούν πολύ πιο πιεστικές διαδικασίες αναγνώρισης και απομάκρυνσης, πάντα μέσα στα όρια που καθορίζουν η ασφάλεια πτήσεων, το διεθνές δίκαιο και οι εκάστοτε κανόνες εμπλοκής. Αυτό περιλαμβάνει την αξιοποίηση της συντριπτικής τοπικής υπεροχής που διαθέτει ένα μαχητικό απέναντι σε ένα UAV, ώστε ο χειριστής του μη επανδρωμένου μέσου να αντιλαμβάνεται ότι η συνέχιση της παραβίασης δεν είναι μία ενέργεια χωρίς πραγματικό επιχειρησιακό κόστος.
Και μία από αυτές τις επιλογές είναι το πραγματικό “buzz”
Το λεγόμενο «buzzing» είναι η πολύ κοντινή και ταχεία διέλευση ενός μαχητικού αεροσκάφους από άλλο αεροσκάφος ή μη επανδρωμένο αεροπορικό σύστημα. Η διέλευση αυτή μπορεί να προκαλέσει έντονες αεροδυναμικές διαταραχές, κυρίως εξαιτίας του αεροδυναμικού ίχνους που αφήνει πίσω του το μαχητικό.
Κατά την πτήση, τα πτερύγια δημιουργούν ισχυρές δίνες ακροπτερυγίων, οι οποίες παραμένουν για κάποιο χρονικό διάστημα πίσω από το αεροσκάφος. Εάν ένα UAV εισέλθει μέσα σε αυτές, μπορεί να δεχθεί απότομες μεταβολές στον που θα οδηγήσουν στην πτώση του, δηλαδή να ανατραπεί απότομα γύρω από έναν ή περισσότερους από τους τρεις άξονες κίνησής του.
Ο αυτόματος πιλότος του UAV επιχειρεί τότε να επαναφέρει το αεροσκάφος στην κανονική του στάση. Εάν όμως η αεροδυναμική διαταραχή είναι μεγαλύτερη από την ικανότητα των επιφανειών ελέγχου και του συστήματος αυτόματης ευστάθειας να την αντισταθμίσουν, το UAV μπορεί να παρουσιάσει μεγάλη κλίση, απότομη απώλεια ύψους και τυχαία να βρεθεί στον βυθό του Αιγαίου..
Ελλάδα δεν πρέπει να σηκώνει μαχητικά F-16. Είναι οικονομικά ασύμφορο. Η απάντηση πρέπει σταδιακά να περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αισθητήρων, επίγειων και εναέριων μέσων, ηλεκτρονικού πολέμου και κατάλληλων συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ώστε η Τουρκία να μην μπορεί να χρησιμοποιεί σχετικά φθηνά UAV για να επιβάλλει δυσανάλογο επιχειρησιακό κόστος στην Πολεμική Αεροπορία.
Το περιστατικό της Αλεξανδρούπολης πρέπει επομένως να λειτουργήσει ως ακόμη μία προειδοποίηση. Η αναχαίτιση ήταν επιτυχής. Η επόμενη συζήτηση όμως πρέπει να αφορά την αποτροπή.
