Έντονη ενόχληση και δυσαρέσκεια εκφράζει η Τουρκία για την αβεβαιότητα γύρω από τη συμμετοχή της στο νέο Αμυντικό Μηχανισμό των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ, SAFE (Security Action for Europe), καθώς η Ελλάδα και η Κύπρος αντιστέκονται σε οποιαδήποτε ένταξη της Άγκυρας χωρίς προϋποθέσεις, επικαλούμενες τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή στην Κύπρο και την επιθετική στάση της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρθηκαν στο Euronews Turkish από πηγές του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών και με βάση πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν από πηγές και του Τουρκικού Υπουργείου Άμυνας σε τουρκικά ΜΜΕ, η Άγκυρα εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη, καθώς θεωρεί ότι εσκεμμένα τίθενται εμπόδια στη συμμετοχή της, παρ’ ότι είναι σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ. Μάλιστα, χαρακτηρίζουν την μελλοντική απόφαση της Ένωσης ως «τεστ ειλικρίνειας» απέναντι στην Τουρκία.
«Το αν η Τουρκία, υποψήφια χώρα της ΕΕ και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, και τουρκικές εταιρείες θα συμπεριληφθούν ικανοποιητικά στον μηχανισμό SAFE και σε άλλες σχετικές διαδικασίες, αποτελεί τεστ ειλικρίνειας για την ΕΕ», δήλωσε πηγή του τουρκικού ΥΠΕΞ.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι παρακολουθεί από κοντά τη διαδικασία του SAFE και έχει προβεί σε σειρά διπλωματικών ενεργειών προς τα κράτη μέλη και τα όργανα της ΕΕ, ζητώντας βελτίωση των όρων συμμετοχής σε κοινές αμυντικές προμήθειες. Αν και δεν έχουν αποκαλυφθεί συγκεκριμένες λεπτομέρειες, οι τουρκικές αρχές επιμένουν πως αξίζουν ισότιμη πρόσβαση στο πρόγραμμα.
Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις βρίσκονται η Ελλάδα και η Κύπρος, οι οποίες έχουν καταστήσει σαφές ότι η συμμετοχή της Τουρκίας δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς δεσμεύσεις, λόγω:
- Της στρατιωτικής κατοχής του βόρειου τμήματος της Κύπρου, που παραμένει διεθνώς καταδικασμένη.
- Των συνεχών παραβιάσεων εναέριου χώρου και χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, καθώς και της αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας.
- Της διατήρησης της νομοθετημένης από την Τουρκία απειλής πολέμου «Casus Belli».
- Της άρνησης αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της παρέμβασης της Άγκυρας στη λήψη αποφάσεων της ΕΕ μέσω διμερών πιέσεων.
Οι τουρκικές πηγές προειδοποιούν ότι ο αποκλεισμός χωρών του ΝΑΤΟ από αμυντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το SAFE, θέτει σε κίνδυνο τη διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεων και τη συνοχή της Συμμαχίας. Ωστόσο, Αθήνα και Λευκωσία θεωρούν ότι τέτοιες αντιδράσεις αποδεικνύουν γιατί η συμμετοχή της Τουρκίας πρέπει να υπόκειται σε αυστηρούς όρους.
Το SAFE αποτελεί το πιο φιλόδοξο βήμα της ΕΕ για την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας στα πλαίσια και του προγράμματος ReArm Europe, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και τον συντονισμό των προμηθειών.
