Η Άγκυρα προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης στην Τεχεράνη, εντείνοντας την επιτήρηση και σχεδιάζοντας ζώνες ασφαλείας για την αποτροπή προσφυγικών ροών.
Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται η Τουρκία, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις για πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του δικτύου Bloomberg την Τρίτη, η Άγκυρα επεξεργάζεται έκτακτα σχέδια που περιλαμβάνουν ακόμα και την είσοδο τουρκικών δυνάμεων σε ιρανικό έδαφος, με στόχο τη διαχείριση ενός ενδεχόμενου «κενού εξουσίας» και την αναχαίτιση μαζικών προσφυγικών κυμάτων προς τα σύνορά της.
Εντατικοποίηση των πτήσεων AWACS του ΝΑΤΟ στην Ικόνιο
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η αεροπορική βάση του ΝΑΤΟ στο Ικόνιο. Πηγές με γνώση του θέματος αναφέρουν ότι τα αεροσκάφη εναέριας προειδοποίησης και ελέγχου (AWACS) της Συμμαχίας έχουν πυκνώσει τις αποστολές τους πάνω από την περιοχή, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον τους από το μέτωπο της Ρωσίας προς το Ιράν.
Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει την ανησυχία της Δύσης για την κλιμακούμενη ένταση σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, φαίνεται να προετοιμάζεται για ένα σενάριο όπου οι ΗΠΑ θα εξαπολύσουν πλήγματα προκειμένου να αναγκάσουν το Ιράν σε υποχωρήσεις, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη σύρραξη.
Ο φόβος για μια νέα προσφυγική κρίση
Ο βασικός πυλώνας της τουρκικής ανησυχίας παραμένει η οικονομία και η κοινωνική συνοχή. Η Άγκυρα, η οποία φιλοξενεί ήδη σχεδόν 3 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες, φοβάται ότι μια αποσταθεροποίηση του Ιράν θα πυροδοτήσει μαζική έξοδο πληθυσμών, κυρίως Αφγανών και Πακιστανών υπηκόων που ζουν σήμερα σε ιρανικό έδαφος.
«Μια νέα προσφυγική εισροή θα μπορούσε να ασκήσει αβάσταχτη πίεση στην τουρκική οικονομία, η οποία βρίσκεται ήδη υπό σημαντική καταπόνηση», σημειώνουν αξιωματούχοι που επικαλείται το Bloomberg.
Στρατιωτική παρέμβαση και ζώνες ασφαλείας
Τα επικαιροποιημένα σχέδια της Τουρκίας για την αντιμετώπιση μιας κρίσης εκτοπισμού περιλαμβάνουν δύο βασικά επίπεδα:
- Δημιουργία καταυλισμών πλησίον των συνόρων εντός της τουρκικής επικράτειας.
- Είσοδο σε ιρανικό έδαφος για τη δημιουργία ζωνών ελέγχου, σε περίπτωση που η κεντρική κυβέρνηση στην Τεχεράνη καταρρεύσει, ώστε να σταματήσει η διέλευση των προσφύγων πριν φτάσουν στη μεθοριακή γραμμή.
Κίνδυνος ολοκληρωτικού πολέμου και το «μοντέλο της Συρίας»
Η προοπτική μιας τουρκικής στρατιωτικής εισχώρησης σε ιρανικό έδαφος, ακόμη και υπό το πρόσχημα της ανθρωπιστικής διαχείρισης, εγκυμονεί τον κίνδυνο ενός ολοκληρωτικού πολέμου μεταξύ των δύο ισχυρότερων στρατιωτικά δυνάμεων της περιοχής. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκληφθεί από την Τεχεράνη ως κατάφωρη παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας, οδηγώντας σε μια άμεση και βίαιη στρατιωτική αντιπαράθεση που θα ξεπερνούσε τα όρια μιας τοπικής κρίσης.
Παράλληλα, η στρατηγική που φαίνεται να επεξεργάζεται η Άγκυρα παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με την τακτική που εφάρμοσε στη Συρία. Σε περίπτωση απώλειας ελέγχου από την κεντρική κυβέρνηση της Τεχεράνης, η Τουρκία δείχνει έτοιμη να μιμηθεί το «μοντέλο των ζωνών ασφαλείας» που δημιούργησε στη βόρεια Συρία. Στόχος της είναι η εγκαθίδρυση ελεγχόμενων περιοχών εντός του Ιράν, ώστε να ανακόψει τις προσφυγικές ροές στην πηγή τους και να αποτρέψει τη δημιουργία ενός «κενού εξουσίας» που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν εχθρικές προς αυτήν οργανώσεις. Αλλά αυτός ο στόχος θα μπορούσε να οδηγήσει και στη κατοχή των Ιρανικών εδαφών για αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα.
