Η επαναλαμβανόμενη απειλή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «μπορεί να έρθουμε ένα βράδυ ξαφνικά» έχει αποτελέσει βασικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής ψυχολογικής πίεσης απέναντι στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια φράση σχεδιασμένη να προβάλλει εικόνα απόλυτου ελέγχου, επιχειρησιακής ετοιμότητας και στρατηγικού αιφνιδιασμού.
Ωστόσο, τα δύο πρόσφατα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) εντός και πέριξ του τουρκικού εναέριου χώρου αποκαλύπτουν μια πολύ διαφορετική – και σαφώς πιο αμήχανη – πραγματικότητα.
Το πρώτο περιστατικό: UAV από τη Μαύρη Θάλασσα, πορεία προς κεντρική Μικρά Ασία
Σύμφωνα με τουρκικές επίσημες αναφορές, το πρώτο drone εντοπίστηκε να κινείται πριν 4 μέρες από τη Μαύρη Θάλασσα προς το εσωτερικό της Τουρκίας, χωρίς να ανταποκρίνεται σε διαδικασίες ελέγχου. Τουρκικά F-16 απογειώθηκαν για αναχαίτιση και τελικά το UAV καταρρίφθηκε σε “ασφαλή περιοχή”, ώστε να μην υπάρξει κίνδυνος για κατοικημένες ζώνες.
Το κρίσιμο στοιχείο που αποσιωπάται στη ρητορική, αλλά προκύπτει από τουρκικές πηγές, είναι ότι το drone έφτασε έως την περιοχή Τσανκιρί (Γάγγρα), δηλαδή λιγότερο από 150 χιλιόμετρα από την Άγκυρα. Με άλλα λόγια, το UAV δεν αναχαιτίστηκε στα παράλια ή στα όρια του FIR, αλλά διείσδυσε βαθιά στον τουρκικό εναέριο χώρο, σχεδόν πάνω από τον στρατηγικό πυρήνα της χώρας.
Για μια χώρα που διακηρύσσει απόλυτη εναέρια επιτήρηση και πολυεπίπεδη αντιαεροπορική άμυνα, το γεγονός ότι ένα άγνωστης προέλευσης drone έφτασε “μια ανάσα” από την πρωτεύουσα μόνο αμελητέο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Το δεύτερο περιστατικό: Ρωσικό Orlan-10 κοντά στην Κωνσταντινούπολη
Σήμερα, η εικόνα αυτή συμπληρώθηκε με ένα ακόμη πιο αποκαλυπτικό περιστατικό. Ρωσικό αναγνωριστικό UAV τύπου Orlan-10 εντοπίστηκε συντριμμένο σε αγροτική περιοχή της επαρχίας Κοτζαέλι, κοντά στο Ιζμίτ (Νικομήδεια), σε μικρή απόσταση από την Κωνσταντινούπολη.
Το Orlan-10 δεν είναι αυτοσχέδιο drone, αλλά στρατιωτικό μη επανδρωμένο σύστημα αναγνώρισης που χρησιμοποιείται εκτεταμένα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Είτε κατέπεσε λόγω βλάβης είτε λόγω παρεμβολών, το ουσιώδες είναι ότι:
- διέσχισε τουρκικό εναέριο χώρο,
- δεν εντοπίστηκε εγκαίρως,
- και τελικά βρέθηκε στο έδαφος από πολίτες.
Η ειρωνεία είναι αναπόφευκτη. Την ώρα που η Άγκυρα απειλεί την Ελλάδα με αιφνιδιαστικές νυχτερινές επιχειρήσεις, η ίδια εμφανίζεται να:
- αντιδρά εκ των υστέρων σε UAV αγνώστου ταυτότητας,
- να επιτρέπει τη βαθιά διείσδυση drones έως την κεντρική Μικρά Ασία,
- και αντιμετωπίζει περιστατικά με τρόπο που θυμίζουν περισσότερο διαχείριση ατυχημάτων παρά απόλυτο έλεγχο εναέριου χώρου.
Αν κάτι «έρχεται νύχτα και μέρα» στην Τουρκία το τελευταίο διάστημα, αυτό είναι σίγουρα drone που περιφέρονται σχεδόν μέχρι την Άγκυρα και αναγνωριστικά UAV που πέφτουν κοντά στην Κωνσταντινούπολη.
