Η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις καταιγιστικές εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, καθώς η απόφαση της Τεχεράνης να επιβάλει εκ νέου ναυτικό αποκλεισμό στη στρατηγική αυτή δίοδο πυροδότησε μια σειρά από στρατιωτικά και διπλωματικά επεισόδια. Με τις τιμές της ενέργειας να βρίσκονται σε τεντωμένο σχοινί, οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και οι αναφορές για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία συνθέτουν ένα σκηνικό εξαιρετικής αστάθειας.
Η οπτική του Λευκού Οίκου και η «χαριτωμένη» κίνηση του Ιράν
Ενημερώνοντας τους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την έκβαση των επαφών, παρά τη νέα κλιμάκωση. Ο Αμερικανός Πρόεδρος σχολίασε χαρακτηριστικά πως το Ιράν «έκανε μια κάπως χαριτωμένη κίνηση» (got a little cute) με την επαναφορά του κλεισίματος των Στενών, σπεύδοντας ωστόσο να προσθέσει πως ο διάλογος με την Τεχεράνη «εξελίσσεται πραγματικά καλά».
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε τη θέση της Ουάσινγκτον απέναντι στην τακτική της ιρανικής ηγεσίας. «Μιλάμε μαζί τους», επέμεινε, συμπληρώνοντας όμως με νόημα πως οι Ιρανοί «ήθελαν να κλείσουν ξανά τα Στενά» και υπογραμμίζοντας ότι «δεν μπορούν να εκβιάσουν τις ΗΠΑ». Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ κατέληξε λέγοντας πως αναμένονται περαιτέρω πληροφορίες για το ζήτημα μέχρι το τέλος της ημέρας.
Επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και παγκόσμια κινητοποίηση των ΗΠΑ
Η ένταση δεν περιορίζεται στα λόγια, καθώς η κατάσταση στο πεδίο είναι εκρηκτική. Σύμφωνα με πληροφορίες του δικτύου Axios, το οποίο επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, έχουν σημειωθεί τουλάχιστον τρεις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων από την έναρξη του νέου αποκλεισμού. Αν και δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματισμούς, τουλάχιστον ένα σκάφος φέρεται να έχει υποστεί υλικές ζημιές.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ προετοιμάζουν μια δυναμική απάντηση. Η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, αποκαλύπτει ότι ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζεται τις επόμενες ημέρες να προχωρήσει σε νηοψίες και κατασχέσεις εμπορικών πλοίων που συνδέονται με το Ιράν σε διεθνή ύδατα. Η επιχείρηση αυτή δεν θα περιοριστεί στον Περσικό Κόλπο, αλλά θα επεκταθεί παγκοσμίως, στοχεύοντας δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο ή πλοία που μεταφέρουν οπλισμό προς υποστήριξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Διπλωματικό επεισόδιο με την Ινδία
Η κρίση έλαβε και διεθνείς διαστάσεις με την εμπλοκή της Ινδίας. Το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας επιβεβαίωσε ότι δύο πλοία με ινδική σημαία, τα οποία μετέφεραν αργό πετρέλαιο, δέχθηκαν επίθεση ενώ επιχειρούσαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ.
Σε μια κίνηση υψηλού διπλωματικού συμβολισμού, ο Ινδός Υπουργός Εξωτερικών, Βίκραμ Μίσρι, κάλεσε τον πρεσβευτή του Ιράν στο Νέο Δελχί, Μοχαμάντ Φαταλί. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Μίσρι μετέφερε τη βαθιά ανησυχία της Ινδίας για το περιστατικό με τους πυροβολισμούς και προέτρεψε τον πρεσβευτή να ζητήσει από την Τεχεράνη την άμεση επανέναρξη της διαδικασίας διευκόλυνσης των πλοίων που έχουν προορισμό την Ινδία.
Η σκληρή γραμμή της Τεχεράνης και ο ρόλος του Πακιστάν
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν επιβεβαίωσε ότι εξετάζει νέες προτάσεις από τις ΗΠΑ, οι οποίες παρουσιάστηκαν από τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, ο οποίος λειτούργησε ως ενδιάμεσος κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά παραμένει ανένδοτη στις απαιτήσεις της. Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το Συμβούλιο ξεκαθάρισε ότι η διαπραγματευτική του ομάδα «δεν θα προβεί ούτε στον παραμικρό συμβιβασμό, υποχώρηση ή επιείκεια και θα υπερασπιστεί με όλες της τις δυνάμεις τα συμφέροντα του ιρανικού έθνους». Παράλληλα, το Ιράν κάλεσε τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τις «υπερβολικές απαιτήσεις» και να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα του πεδίου.
Η Τεχεράνη έθεσε μάλιστα αυστηρούς όρους για τη ναυσιπλοΐα, δηλώνοντας ότι θα διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο της κυκλοφορίας στα Στενά μέχρι «να τερματιστεί πλήρως ο πόλεμος και να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη στην περιοχή». Στο πλαίσιο αυτό, το Ιράν σκοπεύει να:
- Συλλέγει λεπτομερείς πληροφορίες για τα διερχόμενα πλοία.
- Εκδίδει πιστοποιητικά διέλευσης.
- Επιβάλλει τέλη διέλευσης (διόδια).
Καταλήγοντας, το Συμβούλιο χαρακτήρισε τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό ως παραβίαση της εκεχειρίας, τονίζοντας κατηγορηματικά ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν εάν δεν αρθεί πρώτα ο αποκλεισμός από την πλευρά της Ουάσινγκτον.
