Η απόφαση του Αμερικανικού Ναυτικού να τερματίσει το πρόγραμμα των φρεγατών κλάσης Constellation αλλάζει τα δεδομένα όχι μόνο για τη βιομηχανική βάση των ΗΠΑ, αλλά και για χώρες που παρακολουθούσαν στενά την εξέλιξη του προγράμματος μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, η οποία είχε εξετάσει τις Constellation ως πιθανή επιλογή στο πλαίσιο του ελληνικού εξοπλιστικού σχεδιασμού και μάλιστα υπήρχε και υπογραφή προθέσεων.
Οι ΗΠΑ ακυρώνουν τέσσερις φρεγάτες Constellation – Παραμένουν μόνο δύο
Ο υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ, Τζον Φίλαν, ανακοίνωσε ότι το Ναυτικό αποσύρεται από το πρόγραμμα και θα ολοκληρώσει μόνο τις δύο ήδη υπό ναυπήγηση μονάδες, Constellation (FFG-62) και Congress (FFG-63). Οι υπόλοιπες τέσσερις φρεγάτες ακυρώνονται λόγω σημαντικών καθυστερήσεων και υπερβάσεων κόστους.
Το πρόγραμμα των φρεγατών, αξίας 22 δισ. δολαρίων, είχε κερδηθεί από την Ιταλική Fincantieri το 2020, βασισμένο στην ευρωπαϊκή σχεδίαση FREMM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση αυστηρότερων αμερικανικών προδιαγραφών οδήγησε σε σημαντικές τροποποιήσεις, προκαλώντας αλληλουχία καθυστερήσεων και επιπλέον δαπανών.
Έκθεση του Ναυτικού των ΗΠΑ το 2024 εντόπισε καθυστέρηση 36 μηνών, με την πρώτη φρεγάτα να αναμένεται πλέον να παραδοθεί το 2029, σύμφωνα με την Υπηρεσία Κυβερνητικής Λογοδοσίας (GAO).
Οι ανατροπές στο πρόγραμμα είχαν προκαλέσει ανησυχία στο Κογκρέσο και στο Πεντάγωνο, ενώ ακόμη και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει τοποθετηθεί δημοσίως για το ζήτημα.
Γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδα η εξέλιξη
Ο ΥΕΘΑ Νίκος Δένδιας είχε αποκαλύψει ότι, σε μεταγενέστερο στάδιο μετά την επιλογή των γαλλικών φρεγατών FDI HN, η Ελλάδα εξέταζε σοβαρά την κλάση Constellation ως πιθανή λύση για τη μελλοντική ενίσχυση του Στόλου, στο πλαίσιο διερευνητικών επαφών με την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα πληροφορίες, η Αθήνα έχει προχωρήσει ακόμη και σε δαπάνες για τα αρχικά βήματα της εκδήλωσης ενδιαφέροντος, προκειμένου να διατηρεί «ανοιχτή» την επιλογή αυτή σε περίπτωση που το πρόγραμμα προχωρούσε.
Αν και η Αθήνα δεν προχώρησε επίσημα σε επιλογή της αμερικανικής φρεγάτας, η κατάργηση του προγράμματος δείχνει όμως ότι:
- Οι Constellation δεν θα εξελιχθούν σε ευρέως διαθέσιμη εξαγώγιμη πλατφόρμα.
- Το αμερικανικό Ναυτικό στρέφεται πλέον σε νέα σχέδια και πιθανώς σε λύσεις που περιλαμβάνουν μη επανδρωμένες πλατφόρμες και διαφορετικές διαμορφώσεις πλοίων επιφανείας.
- Η Ελλάδα, εφόσον εξετάζει μελλοντικές συμπληρωματικές προμήθειες ή προγράμματα συνεργασίας με τις ΗΠΑ, θα χρειαστεί να τις αναζητήσει σε νέα αμερικανικά σχέδια που θα σχεδιαστούν από το μηδέν με ότι αυτό σημαίνει αν επιμένουμε σε Αμερικανικές ναυπηγικές λύσεις.
Τι σηματοδοτεί η αμερικανική απόφαση
Η Fincantieri θα ολοκληρώσει μόνο τις δύο υπάρχουσες ναυπηγήσεις για να διατηρηθεί η ενεργή βιομηχανική βάση στο Ουισκόνσιν. Το Ναυτικό των ΗΠΑ θα ζητήσει από το Κογκρέσο την ανακατεύθυνση μέρους του προϋπολογισμού των φρεγατών σε μικρότερα πλοία που μπορούν να ναυπηγηθούν πιο άμεσα.
Η απόσυρση των Constellation δεν επηρεάζει τρέχοντα ελληνικά προγράμματα, αλλά κλείνει οριστικά μια επιλογή που παλαιότερα είχε περάσει από αξιολόγηση.
Συνοψίζοντας
Ο τερματισμός του αμερικανικού προγράμματος επιβεβαιώνει ότι η σχεδίαση πλοίων που βασίζεται σε ξένες πλατφόρμες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη υπογραμμίζει τη σημασία της επιλογής ώριμων συστημάτων με σαφές χρονοδιάγραμμα από τις εταιρείες, κάτι που αποτέλεσε κεντρικό κριτήριο και στην επιλογή των γαλλικών φρεγατών. Το μόνο ευτυχές είναι ότι η χώρα μας δεν είχε προχωρήσει σε συμβασιοποίηση της συγκεκριμένης κλάσης φρεγατών.
Σχετική ανάλυση για την κλάση Constellation:
