Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα, Δευτέρα, ότι εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση εναντίον σκάφους του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ. Ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι το πλοίο επλήγη και αναγκάστηκε να αποχωρήσει, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) διαψεύδει κατηγορηματικά το περιστατικό, κάνοντας λόγο για προπαγάνδα εν μέσω μιας ήδη έκρυθμης κατάστασης.
Το χρονικό της ιρανικής επίθεσης σύμφωνα με το πρακτορείο Fars
Η είδηση μεταδόθηκε αρχικά από το ημιεπίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars, το οποίο συνδέεται στενά με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC). Σύμφωνα με την αναφορά, το ιρανικό ναυτικό εκτόξευσε δύο πυραύλους εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου και συγκεκριμένα φρεγάτας, όταν αυτό επιχείρησε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις των ιρανικών δυνάμεων.
Το πρακτορείο Fars ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Το αμερικανικό σκάφος στοχοποιήθηκε σε πυραυλική επίθεση αφού αγνόησε προειδοποίηση από τις ναυτικές δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.»
Επικαλούμενο τοπικές πηγές από την περιοχή του λιμανιού Jask, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι οι πύραυλοι βρήκαν τον στόχο τους, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στο πλοίο.
«Το σκάφος δεν ήταν σε θέση να συνεχίσει την πορεία του μετά τα πλήγματα και αναγκάστηκε να υποχωρήσει και να εγκαταλείψει την περιοχή», σημείωσε το Fars.
Παρά τους καταιγιστικούς ισχυρισμούς, η ροή των πληροφοριών από την ιρανική πλευρά εγείρει σοβαρά ερωτηματικά. Πηγές προσκείμενες στο ημικρατικό πρακτορείο Tasnim υποστηρίζουν ότι υπήρξε οπτική επιβεβαίωση των πρώτων βολών κατά των αμερικανικών δυνάμεων. Ωστόσο, αξιοσημείωτο παραμένει το γεγονός ότι, παρά τους διθυραμβικούς τίτλους, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης δεν έχουν δώσει στη δημοσιότητα κανένα οπτικό τεκμήριο —φωτογραφία ή βίντεο— που να αποδεικνύει το πλήγμα στο πλοίο.
Την ίδια στάση τηρούν και οι επίσημοι λογαριασμοί του SEPAH NAVY (του ναυτικού σκέλους των Φρουρών της Επανάστασης – IRGC), περιοριζόμενοι σε λεκτικές ανακοινώσεις χωρίς την παροχή αποδεικτικών στοιχείων.
Επιπλέον, υπάρχει μια σημαντική τεχνική ανακρίβεια στους ιρανικούς ισχυρισμούς: η Τεχεράνη κάνει λόγο για πλήγμα σε αμερικανική φρεγάτα, τη στιγμή που το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δεν διαθέτει επιχειρησιακά σκάφη αυτού του τύπου στην παρούσα φάση στην περιοχή. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν κυρίως αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke για τις περιπολίες στα Στενά, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή σύγχυση ή κατασκευή της είδησης από την πλευρά της Τεχεράνης.
Η πρώτη διάψευση από την πλευρά των ΗΠΑ
Με βάση τη σοβαρότητα των ισχυρισμών της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον απάντησε επίσημα. Ο Μπάρακ Ραβίντ, διαπιστευμένος δημοσιογράφος του ειδησεογραφικού δικτύου Axios, μετέδωσε αρχικά πληροφορίες επικαλούμενος ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος δήλωσε κατηγορηματικά ότι κανένα σκάφος των ΗΠΑ δεν επλήγη.
Πριν από λίγο η CENTCOM απάντησε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή παραμένουν σε κατάσταση υψίστης ετοιμότητας, και ότι δεν υπάρχει καμία απώλεια ή υλική ζημιά.
Το πλαίσιο της έντασης: «Επιχείρηση Ελευθερία» και Donald Trump
Το περιστατικό έρχεται μόλις λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε την έναρξη της επιχείρησης «Project Freedom» (Επιχείρηση/Σχέδιο Ελευθερία). Στόχος της επιχείρησης είναι η καθοδήγηση και προστασία εμπορικών πλοίων που παραμένουν εγκλωβισμένα στον αποκλεισμένο από το Ιράν υδάτινο δρόμο.
Ο Πρόεδρος Τραμπ, μέσω ανάρτησής του, προειδοποίησε για σκληρή απάντηση σε περίπτωση παρενόχλησης:
«Εάν, με οποιονδήποτε τρόπο, υπάρξει παρέμβαση σε αυτή την ανθρωπιστική διαδικασία, η παρέμβαση αυτή θα πρέπει, δυστυχώς, να αντιμετωπιστεί δυναμικά.»
Η ένταση στην περιοχή έχει κλιμακωθεί από τον Φεβρουάριο, όταν ξεκίνησε η στρατιωτική αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν. Η Τεχεράνη έχει κηρύξει μια «ζώνη ελέγχου» στα Στενά, απαιτώντας από κάθε σκάφος να ζητά άδεια διέλευσης, μια κίνηση που η διεθνής κοινότητα χαρακτηρίζει ως παράνομο αποκλεισμό.
Στρατηγική σημασία και επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν την πιο νευραλγική θαλάσσια δίοδο παγκοσμίως για τη μεταφορά ενέργειας. Από το στενό αυτό πέρασμα διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οποιαδήποτε πληροφορία για στρατιωτική εμπλοκή στην περιοχή προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις:
- Τιμές πετρελαίου: Ήδη παρατηρείται ανοδική τάση στις διεθνείς τιμές του αργού (Brent), καθώς οι αγορές φοβούνται πλήρη διακοπή της τροφοδοσίας.
- Ναυτιλιακές ασφάλειες: Τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου για τα δεξαμενόπλοια έχουν εκτοξευθεί, καθιστώντας τη διέλευση οικονομικά απαγορευτική για πολλές εταιρείες.
- Περιφερειακή ασφάλεια: Υπάρχει φόβος για ένα ατύχημα ή μια λανθασμένη εκτίμηση που θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν ισχυρό γενικευμένο πόλεμο στον Περσικό Κόλπο.
