Σφοδρές αντιδράσεις στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο προκάλεσαν οι πρόσφατες δηλώσεις του Πρεσβευτή των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος υποστήριξε το δικαίωμα του Ισραήλ σε εκτεταμένα εδάφη της Μέσης Ανατολής. Οι τοποθετήσεις του, που έγιναν κατά τη διάρκεια συνέντευξης στον σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον, χαρακτηρίστηκαν από γειτονικά κράτη και διεθνείς οργανισμούς ως εξτρεμιστικές και προκλητικές, προκαλώντας διπλωματική αναταραχή στην περιοχή.
Η επίμαχη συνέντευξη και η βιβλική ερμηνεία για τα εδάφη του Ισραήλ
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής που μεταδόθηκε την Παρασκευή, ο Τάκερ Κάρλσον αναφέρθηκε σε βιβλικές ερμηνείες σύμφωνα με τις οποίες οι απόγονοι του Αβραάμ δικαιούνται εδάφη που σήμερα καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ερωτηθείς αν το Ισραήλ έχει δικαίωμα σε αυτή την έκταση, ο Χάκαμπι απάντησε: «Θα ήταν εντάξει αν τα έπαιρναν όλα».
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρεσβευτής έσπευσε να διευκρινίσει ότι το Ισραήλ δεν επιδιώκει να επεκτείνει την επικράτειά του, αλλά έχει δικαίωμα στην ασφάλεια εντός των εδαφών που κατέχει νόμιμα. Παρά τη διευκρίνιση, οι δηλώσεις του πυροδότησαν άμεση καταδίκη από την Αίγυπτο,την Τουρκία, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας και τον Αραβικό Σύνδεσμο.
Διπλωματικό «μπλόκο» από τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας περιέγραψε τα λεγόμενα του Χάκαμπι ως «εξτρεμιστική ρητορική» και «απαράδεκτη», καλώντας το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αποσαφηνίσει επίσημα τη θέση του. Αντίστοιχα, το Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου έκανε λόγο για «κατάφωρη παραβίαση» του διεθνούς δικαίου, λέγοντας ότι το Ισραήλ δεν έχει κυριαρχία στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη ή σε άλλες αραβικές εκτάσεις.
Από την πλευρά του, ο Αραβικός Σύνδεσμος προειδοποίησε ότι τέτοιες τοποθετήσεις στερούνται βάσης και χρησιμεύουν μόνο στο να πυροδοτούν θρησκευτικά και εθνικά συναισθήματα, προκαλώντας περαιτέρω αστάθεια.
Το ιστορικό πλαίσιο και η στρατιωτική παρουσία
Το ζήτημα των συνόρων του Ισραήλ παραμένει ένα από τα πιο περίπλοκα διεθνή θέματα από την ίδρυσή του το 1948. Μετά τους νικηφόρους που είχε το Ισραήλ εναντίον των Αραβικών κρατών που του επιτέθηκαν μαζικά, το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη, την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τη Λωρίδα της Γάζας, τη χερσόνησο του Σινά (υποχώρησε με την συμφωνία ειρήνης με την Αίγυπτο – Camp David) και τα Υψίπεδα του Γκολάν.
Ενώ έχει αποσυρθεί από το Σινά και μονομερώς από τη Γάζα το 2005, η πρόσφατη δραστηριότητα στην περιοχή δείχνει νέα ένταση:
- Στη Δυτική Όχθη, το Ισραήλ έχει επεκτείνει τους οικισμούς, παρά τη δήλωση του Προέδρου Τραμπ ότι δεν θα επιτρέψει την προσάρτησή της.
- Στη Συρία, μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024, ο ισραηλινός στρατός κατέλαβε την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και λίγο παραπάνω.
- Στον Λίβανο, διατηρούνται ακόμη θέσεις σε στρατηγικά σημεία μετά τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ το 2024.
Ο Μάικ Χάκαμπι, πρώην κυβερνήτης του Άρκανσο, είναι γνωστός για τις θέσεις του κατά της λύσης των δύο κρατών, ενώ στο παρελθόν έχει αμφισβητήσει ακόμα και τον όρο «Παλαιστίνιοι» για τους αραβικούς πληθυσμούς της περιοχής. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει επίσημο σχόλιο από την κυβέρνηση του Ισραήλ ή τον Λευκό Οίκο για το συγκεκριμένο περιστατικό.
