Σε κατάσταση ολοκληρωτικού πολέμου εισήλθε την Τετάρτη η Μέση Ανατολή, καθώς η σύγκρουση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών κλιμακώνεται ανεξέλεγκτα. Οι επιθέσεις σε στρατηγικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, οι δολοφονίες κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών στην Τεχεράνη και ο αποκλεισμός των διεθνών θαλάσσιων οδών έχουν προκαλέσει παγκόσμιο σοκ, με τις τιμές του αργού πετρελαίου τύπου Μπρεντ να εκτινάσσονται στα 110 δολάρια το βαρέλι και το υγροποιημένο φυσικό αέριο να καταγράφει ραγδαία άνοδο.

Πλήγματα στην καρδιά της παγκόσμιας ενέργειας

Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το απόγευμα της Τετάρτης, όταν ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν το Νότιο Παρς, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, καθώς και την πετρελαϊκή εγκατάσταση στην Ασαλουγιέ του Ιράν. Η Εθνική Εταιρεία Φυσικού Αερίου του Ιράν επιβεβαίωσε ζημιές σε μονάδες διύλισης, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης κήρυξαν όλες τις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου ως «νόμιμους στόχους».

Την ίδια ώρα, το υπουργείο Εσωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε μεγάλη πυρκαγιά στην περιοχή Ρας Λαφάν, τη σημαντικότερη μονάδα παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως, έπειτα από ιρανική επίθεση. Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν ακαριαία:

• Το αργό πετρέλαιο τύπου Μπρεντ έφτασε τα 110 δολάρια.
• Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο διαπραγματεύεται στα 98 δολάρια.
• Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 6,6%, αγγίζοντας τα 55 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Δολοφονίες ηγετικών στελεχών και ιρανική εκδίκηση

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, ανακοίνωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις εξόντωσαν τον Ιρανό υπουργό Πληροφοριών, Εσμαΐλ Χατίμπ, προειδοποιώντας για «σημαντικές εκπλήξεις» σε όλα τα μέτωπα. Η δολοφονία του Χατίμπ προστίθεται σε εκείνες του Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, και του αρχηγού της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ.

Στην Τεχεράνη, κατά τη διάρκεια της κηδείας των Λαριτζανί και Χατίμπ, επικράτησε κλίμα οργής, με τον αρχηγό του στρατού να ορκίζεται «σκληρή εκδίκηση». Ήδη, το Ιράν απάντησε με μπαράζ βαλλιστικών πυραύλων διασποράς, με αποτέλεσμα δύο νεκρούς στην πόλη Ραμάτ Γκαν του Ισραήλ, ενώ παράλληλα σημειώθηκε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στο κέντρο της Βηρυτού ενώ χερσαίες δυνάμεις του Ισραήλ συνεχίζουν να πιέζουν με επιδρομές τη Χεζμπολάχ.

Απειλές στον Κόλπο και πυρηνικός συναγερμός

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης εξέδωσαν επείγουσα προειδοποίηση προς τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, καλώντας τους κατοίκους να εκκενώσουν τις περιοχές κοντά σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε την επιτυχή αναχαίτιση τεσσάρων βαλλιστικών πυραύλων πάνω από το Ριάντ, καθώς και ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) που προσέγγισε μονάδα φυσικού αερίου στην Ανατολική Επαρχία. Η Σαουδική ARAMCO έχει δεχτεί πάντως Ιρανικά πλήγματα σε κοιτάσματα της κάτι που χτυπά έντονο συναγερμό στις αγορές.

Επιπλέον, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ενημερώθηκε από την Τεχεράνη ότι βλήμα έπληξε τις εγκαταστάσεις του πυρηνικού σταθμού στο Μπουσέρ, χωρίς ευτυχώς να καταγραφούν τραυματισμοί ή ζημιές στον εξοπλισμό. Στο εσωτερικό του Ιράν, οι αρχές προχώρησαν στην εκτέλεση ενός Σουηδού πολίτη με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ του Ισραήλ, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Στοκχόλμης.

Παγκόσμιο εμπόριο και επιπτώσεις στην Ελλάδα

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά διακοπεί, με εκατοντάδες δεξαμενόπλοια να παραμένουν ακινητοποιημένα. Η ενεργοποίηση του αγωγού Κιρκούκ-Τζεϊχάν μεταξύ Ιράκ και Τουρκίας προσφέρει μόλις 250.000 βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που δεν μπορεί να υποκαταστήσει τα 20 εκατομμύρια βαρέλια που διακινούνται καθημερινά μέσω των Στενών.

Στην Ελλάδα, η ανησυχία για ντόμινο αυξήσεων είναι έκδηλη, με την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης να «φλερτάρει» ήδη πλέον με τα 2 ευρώ ανά λίτρο, επιβαρύνοντας περαιτέρω την αγορά και τους καταναλωτές.