Μια ακόμη αντιπαράθεση που παραλίγο να εξελιχθεί σε θερμό επεισόδιο σημειώθηκε την Τρίτη γύρω από τα νησιά Σενκάκου ή Diaoyu όπως τα αποκαλεί η Κίνα, με την Κίνα και την Ιαπωνία να παρουσιάζουν εκ διαμέτρου αντίθετες αναφορές για το τι συνέβη. Το περιστατικό έρχεται σε μια περίοδο βαθιάς διπλωματικής κρίσης, αυξάνοντας τον φόβο για ανάφλεξη στην Ανατολική Ασία.
Η θέση της Κίνας
Η Κινεζική Ακτοφυλακή ανακοίνωσε ότι ένα ιαπωνικό αλιευτικό πλοίο εισήλθε «παράνομα» στα χωρικά ύδατα των νησιών Σενκάκου. Ο εκπρόσωπος Λιου Ντετζούν δήλωσε ότι κινεζικά περιπολικά πλοία πλησίασαν το αλιευτικό και το προειδοποίησαν να αποχωρήσει, ενώ εφάρμοσαν, όπως υποστήριξε, τα «αναγκαία μέτρα επιβολής του νόμου». Παράλληλα, κάλεσε την Ιαπωνία να σταματήσει αμέσως «κάθε ενέργεια παραβίασης και πρόκλησης» στην περιοχή.
Η εκδοχή της Ιαπωνίας
Η Ιαπωνική Ακτοφυλακή αντέτεινε ότι δύο κινεζικά πλοία ήταν εκείνα που παραβίασαν τα ιαπωνικά χωρικά ύδατα. Σύμφωνα με το Τόκιο, ιαπωνικό περιπολικό έσπευσε στο σημείο, ζήτησε την άμεση αποχώρηση των κινεζικών σκαφών και παρέμεινε δίπλα στο ιαπωνικό αλιευτικό μέχρι την τελική τους απομάκρυνση αφήνοντας αιχμές ότι τα Κινεζικά σκάφη αναχαιτίστηκαν. Η Ιαπωνία τονίζει ότι προτεραιότητά της ήταν η ασφάλεια του πληρώματος και η προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Ένταση μετά τις δηλώσεις Τακαΐτσι για την Ταϊβάν
Το επεισόδιο σημειώνεται λίγες εβδομάδες μετά τις δηλώσεις της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι, η οποία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντίδρασης σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης στην Ταϊβάν. Οι δηλώσεις προκάλεσαν έντονη αντίδραση από το Πεκίνο, που θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς του.
Η γεωγραφική εγγύτητα της Ταϊβάν, μόλις 160 χιλιόμετρα από τα Σενκάκου, ενισχύει τo ρίσκο κλιμάκωσης στην περιοχή και ανεβάζει περαιτέρω το διακύβευμα.
Ιστορικό συνεχόμενης κλιμάκωσης
Παρά την κατ’ αρχήν συμφωνία του 2008 για κοινή εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Σινική Θάλασσα, οι σχέσεις Πεκίνου–Τόκιο έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Τα ακατοίκητα νησιά Σενκάκου/Diaoyu έχουν μετατραπεί σε σταθερή εστία έντασης, με την Κίνα να αυξάνει χρόνο με τον χρόνο την παρουσία κρατικών πλοίων στην περιοχή.
Το 2023 καταγράφηκε νέο ρεκόρ ημερών παρουσίας κινεζικών σκαφών γύρω από τα νησιά, γεγονός που η Ιαπωνία θεωρεί σκόπιμη δοκιμή των αντοχών της. Η προηγούμενη καταγεγραμμένη κινεζική είσοδος στην περιοχή πριν το νέο περιστατικό είχε σημειωθεί στις 16 Νοεμβρίου.
Προσπάθεια αποκλιμάκωσης από το Τόκιο
Μετά τις αντιδράσεις, η Σανάε Τακαΐτσι επιχείρησε να μετριάσει το κλίμα, δηλώνοντας την Τετάρτη στο ιαπωνικό κοινοβούλιο ότι η στάση της Ιαπωνίας για την Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη και στηρίζεται στην κοινή δήλωση Ιαπωνίας–Κίνας του 1972.
«Η βασική θέση της ιαπωνικής κυβέρνησης όσον αφορά την Ταϊβάν παραμένει εκείνη που διατυπώθηκε στην κοινή δήλωση του 1972 και δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παρά τη ρητορική αποκλιμάκωσης, το νέο επεισόδιο στα Σενκάκου υπογραμμίζει ότι η Ανατολική Σινική Θάλασσα παραμένει μια από τις πιο επικίνδυνες ζώνες τριβής στον πλανήτη, με πραγματικό κίνδυνο περαιτέρω ανάφλεξης.
