Το τουρκικό σεισμογραφικό ερευνητικό σκάφος Oruc Reis έφτασε στα ανοιχτά της Κερύνειας, όπου συνεχίζει τις έρευνες βυθού για τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα. Σύμφωνα με την Hürriyet Daily News, η Άγκυρα στοχεύει να ξεκινήσει η λειτουργία του έργου το 2028.
Το πρόγραμμα ερευνών διαρκεί έως τις 25 Οκτωβρίου, ενώ οι μελέτες μηχανικού αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους. Το σκάφος χαρτογραφεί τις συνθήκες του πυθμένα κατά μήκος της προτεινόμενης διαδρομής.
Η διαδρομή Ανεμούριο–Τεκνετζίκ
Το έργο προβλέπει δύο αγωγούς σε διαδρομή 101 χιλιομέτρων, από το Ανεμούριο (Anamur) της επαρχίας Μερσίνας έως το Τεκνετζίκ, ανατολικά της Κερύνειας, όπου βρίσκεται ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής των κατεχομένων. Τα 97 χιλιόμετρα θα περνούν από τον βυθό της Μεσογείου και τα 4 από την ξηρά.
Το μνημόνιο για το έργο υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου ο Τούρκος αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο ψευδοπρωθυπουργός των κατεχόμενων Ουνάλ Ούστελ. Στην τελετή, ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είπε ότι το σύστημα θα σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρει αέριο και προς τις δύο κατευθύνσεις. Εκτός από την τροφοδοσία των κατεχομένων, θα μπορούσε, όπως είπε, να μεταφέρει μελλοντικά αέριο από νέες ανακαλύψεις στην Ανατολική Μεσόγειο προς την Τουρκία και από εκεί στην Ευρώπη.
Το αέριο από την Τουρκία θα χρησιμοποιηθεί αρχικά για ηλεκτροπαραγωγή. Κατά τον Μπαϊρακτάρ, το έργο θα καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση και θα μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα πετρελαίου.
Τι σημαίνει για Κύπρο και Ελλάδα
Ο αγωγός δένει ενεργειακά τα κατεχόμενα με την Τουρκία, παρακάμπτοντας την Κυπριακή Δημοκρατία. Η αναφορά της Άγκυρας σε μελλοντικές «ανακαλύψεις στην Ανατολική Μεσόγειο» παραπέμπει στις τουρκικές αξιώσεις για τους υδρογονάνθρακες της κυπριακής ΑΟΖ, όπου η Τουρκία ισχυρίζεται ότι οι Τουρκοκύπριοι έχουν ίσα δικαιώματα.
Παράλληλα, η αναφορά του Μπαϊρακτάρ στη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς Κύπρος, Αίγυπτος και Ελλάδα προωθούν εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές που παρακάμπτουν την Τουρκία. Στον σχεδιασμό αυτό περιλαμβάνεται η μεταφορά κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο για υγροποίηση και εξαγωγή ως LNG προς την Ευρώπη, με δυνατότητα εισαγωγής μέσω των ελληνικών υποδομών και διοχέτευσης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η τουρκική πρόταση αποτελεί ουσιαστικά μια ανταγωνιστική ενεργειακή διαδρομή, μέσω της οποίας η Άγκυρα επιδιώκει να αναδειχθεί σε κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς την ευρωπαϊκή αγορά, μέσω των κυπριακών κοιτασμάτων στα οποία παράνομα υποστηρίζει πως έχει δικαιώματα.
Η τουρκική εφημερίδα συνδέει τις έρευνες με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου, που ετοιμάζεται να επανέλθει σε φάση εργασιών, με μεταγενέστερη επέκταση προς το Ισραήλ. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι έρευνες και πόντιση καλωδίων σε περιοχές όπου διεκδικεί υφαλοκρηπίδα απαιτούν προηγούμενο συντονισμό με την Άγκυρα, ενώ η Αθήνα απορρίπτει ότι χρειάζεται τουρκική άδεια. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε πρόσφατα τον GSI ευρωπαϊκό έργο, ενώ το ΥΠΕΝ διέψευσε τα περί αλλαγής όδευσης του καλωδίου.
Το Oruc Reis είναι το σκάφος που βρέθηκε στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής κρίσης του 2020, όταν έκανε έρευνες νότια του Καστελλόριζου. Η νέα του αποστολή γίνεται στα ύδατα βόρεια της Κύπρου.
