Μια από τις πλέον παρασκηνιακές και ιδιαίτερα κρίσιμες πτυχές του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας έρχεται πλέον στο φως, θυμίζοντας σε αρκετά σημεία σενάριο της ισραηλινής σειράς «FAUDA». Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του ισραηλινού Channel 12, κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε δημιουργηθεί ένας μυστικός και απευθείας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ της Σινμπέτ και ανώτατου στελέχους της Χαμάς, ο οποίος λειτουργούσε παράλληλα με τις επίσημες διαπραγματεύσεις μέσω Αιγύπτου, Κατάρ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η γραμμή δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2024, λίγο μετά την εκτέλεση έξι Ισραηλινών ομήρων που κρατούνταν σε υπόγεια σήραγγα στη Γάζα. Σύμφωνα με τις ισραηλινές πληροφορίες, οι απαγωγείς τους αντιλήφθηκαν ότι δυνάμεις των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) πλησίαζαν στην περιοχή και τους σκότωσαν πριν οι στρατιώτες καταφέρουν να φθάσουν στο σημείο.
Το περιστατικό προκάλεσε σοκ και έντονο προβληματισμό στο εσωτερικό του ισραηλινού μηχανισμού ασφαλείας. Η εκτίμηση που διαμορφώθηκε ήταν ότι, σε μια κρίση όπου ακόμη και λίγα λεπτά μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικά για τη ζωή των ομήρων, το Ισραήλ δεν μπορούσε να εξαρτάται αποκλειστικά από την αργή αλυσίδα επικοινωνίας μέσω τρίτων χωρών.
Έτσι δημιουργήθηκε ένας εξαιρετικά ασυνήθιστος απευθείας δίαυλος μεταξύ υψηλόβαθμου αξιωματούχου της Σινμπέτ, ο οποίος ενεργούσε εκ μέρους του τότε επικεφαλής της υπηρεσίας, Ρονέν Μπαρ, και του ανώτερου στελέχους της Χαμάς Γκάζι Χαμάντ.
Σύμφωνα με το Channel 12, η λειτουργία της συγκεκριμένης γραμμής είχε λάβει την έγκριση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ από την πλευρά της Χαμάς είχε εγκριθεί από τον Χαλίλ αλ-Χάγια, ο οποίος εκείνη την περίοδο λειτουργούσε ως αναπληρωτής του τότε ηγέτη της οργάνωσης Γιαχία Σινουάρ.
Οι επαφές δεν πραγματοποιούνταν μέσω συναντήσεων πρόσωπο με πρόσωπο. Η επικοινωνία γινόταν αποκλειστικά τηλεφωνικά, με δεκάδες κλήσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό του επιπέδου στο οποίο είχε φτάσει η επιχείρηση είναι ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο ίδιος ο Ρονέν Μπαρ παρακολουθούσε τις συνομιλίες σε πραγματικό χρόνο.
Η γραμμή δεν αποτελούσε κάποιον «φιλικό» δίαυλο. Το αντίθετο. Πηγή με άμεση γνώση των επαφών περιέγραψε έντονες αντιπαραθέσεις και τηλεφωνικές λογομαχίες μεταξύ των δύο πλευρών, ιδιαίτερα όταν η συζήτηση έφθανε στις λίστες των Παλαιστινίων κρατουμένων που ζητούσε να απελευθερωθούν η Χαμάς.
Η ισραηλινή πλευρά χρησιμοποιούσε την απευθείας επικοινωνία για να καταστήσει σαφείς τις «κόκκινες γραμμές» της και κυρίως ποια πρόσωπα δεν επρόκειτο να αποφυλακιστούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Channel 12, ο συγκεκριμένος δίαυλος βοήθησε επανειλημμένα στην εξουδετέρωση «ναρκών» που απειλούσαν να τινάξουν τις διαπραγματεύσεις στον αέρα.
Η αποκάλυψη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για έναν ακόμη λόγο: πίσω από τις επίσημες συνομιλίες εξελισσόταν παράλληλα μια εσωτερική αντιπαράθεση μεταξύ των ισραηλινών υπηρεσιών για το ποιος διαμεσολαβητής ήταν αποτελεσματικότερος.
Η Σινμπέτ φέρεται να προτιμούσε την Αίγυπτο, θεωρώντας το Κάιρο πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό στη διαχείριση της Χαμάς, ενώ η Μοσάντ έδινε μεγαλύτερο βάρος στο Κατάρ και στις δυνατότητες της Ντόχα να επηρεάσει την πολιτική ηγεσία της οργάνωσης.
Ο ρόλος της συγκεκριμένης «κόκκινης γραμμής» φέρεται να έγινε ακόμη σημαντικότερος στις διαπραγματεύσεις που κατέληξαν στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και ανταλλαγής ομήρων-κρατουμένων του Ιανουαρίου του 2025.
Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή πηγής που γνώριζε τις επαφές: «Ο Γουίτκοφ έπεισε τον Νετανιάχου. Εμείς πείσαμε τη Χαμάς», αποδίδοντας στον απευθείας δίαυλο της Σινμπέτ σημαντικό μέρος της προσπάθειας να καμφθούν οι τελευταίες αντιστάσεις της οργάνωσης.
Από την πλευρά του, πάντως, το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε την εκδοχή περί απευθείας διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντας σχετικούς ισχυρισμούς αναληθείς και υποστηρίζοντας ότι οι συνομιλίες με τη Χαμάς πραγματοποιούνταν αποκλειστικά μέσω των διαμεσολαβητών.
Σε κάθε περίπτωση, οι πληροφορίες που δημοσιοποιούνται σήμερα αποτυπώνουν τη σύνθετη πραγματικότητα ενός πολέμου στον οποίο η στρατιωτική αντιπαράθεση και οι επιχειρήσεις πληροφοριών εξελίσσονταν ταυτόχρονα με μια αθέατη διπλωματία. Την ώρα που IDF και Χαμάς πολεμούσαν στη Γάζα, άνθρωποι των δύο πλευρών βρίσκονταν στην άλλη άκρη μιας τηλεφωνικής γραμμής, προσπαθώντας να αποτρέψουν την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων για τους ομήρους.
Μια πραγματικότητα που, αυτή τη φορά, δεν αποτελεί σενάριο της σειράς του NETFLIX, «FAUDA», αλλά μέρος του πραγματικού παρασκηνίου του πολέμου στη Γάζα.
