Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες εμποδίων, Λευκωσία και Βηρυτός προχώρησαν στην υπογραφή-επίσημη κύρωση της Συμφωνίας Οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), ενισχύοντας τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου στον ενεργειακό χάρτη.
Η Κύπρος και ο Λίβανος υπέγραψαν την Τετάρτη τη συμφωνία οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους, κλείνοντας μια εκκρεμότητα που ταλάνιζε τις διμερείς σχέσεις επί 18 έτη. Η συμφωνία κυρώνεται άμεσα μέσω των Προέδρων, χωρίς την ανάγκη κοινοβουλευτικής έγκρισης (κάτι που ήλπιζαν οι Τούρκοι ότι θα αποτελέσει εμπόδιο), όπως είχε συμβεί αντίστοιχα στη συμφωνία Λιβάνου–Ισραήλ.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης μετέβη στο Λίβανο για τη συνάντηση με τον Λιβανέζο ομόλογό του Ζοζέφ Αούν, όπου μετά από διευρυμένες συνομιλίες πραγματοποιήθηκε η τελετή υπογραφής. Τη συμφωνία υπέγραψαν ο ίδιος και ο Υπουργός Μεταφορών και Δημοσίων Έργων του Λιβάνου, Φαγιέζ Ρασάμνι.
«Ορόσημο στρατηγικής σημασίας»
Ο κ. Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τη συμφωνία «ορόσημο στρατηγικής σημασίας», υπογραμμίζοντας ότι στηρίζεται στη Μέση Γραμμή, πάγια θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Δίκαιο της Θάλασσας και σημείωσε,ότι η εξέλιξη αυτη επιβεβαιώνει τον ρόλο της Κύπρου ως «σταθερού και αξιόπιστου παράγοντα» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε κοινές δηλώσεις τους, οι δύο πρόεδροι έστειλαν μήνυμα ότι Κύπρος και Λίβανος «επενδύουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και του αμοιβαίου σεβασμού» στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ενίσχυση των ενεργειακών σχεδιασμών
Η συμφωνία δημιουργεί νέο πλαίσιο ασφάλειας για μελλοντικές ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή, ενισχύοντας τους σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη συνεργασία για ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Λιβάνου. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία τεχνικών ομάδων και στην υποβολή αιτήματος προς την Παγκόσμια Τράπεζα για την εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας του έργου.
Η ολοκλήρωση της οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών αναμένεται να λειτουργήσει ως βάση για ακόμη στενότερη περιφερειακή συνεργασία, σε μια περίοδο που η ενεργειακή σταθερότητα συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η απόφαση του Λιβάνου στις 24 Οκτωβρίου για την ΑΟΖ
Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι ήδη από τις 24 Οκτωβρίου είχε διαφανεί η πρόθεση του Λιβάνου να επανεκκινήσει τις διαδικασίες που αφορούν την ενεργειακή του πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο. Τότε, το Υπουργικό Συμβούλιο, συνεδριάζοντας στο Προεδρικό Μέγαρο υπό τον Πρόεδρο Ζοζέφ Αούν και με τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού Ναουάφ Σαλάμ, ενέκρινε δύο κρίσιμες κινήσεις: την επαναπροκήρυξη των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης στο θαλάσσιο Block 8, καθώς και την υπογραφή της συμφωνίας οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Κύπρο.
Η απόφαση εκείνη είχε θεωρηθεί ένδειξη ότι η Βηρυτός επιδιώκει να «ξεμπλοκάρει» εκκρεμότητες που παρέμεναν στάσιμες από το 2007, δημιουργώντας το κατάλληλο διπλωματικό υπόβαθρο για τη σημερινή ιστορική υπογραφή.
