Μια νέα εστία έντασης δημιουργήθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο γύρω από το ερευνητικό πλοίο Fugro Gauss, με την Τουρκία και την Κύπρο να καταθέτουν εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές για το τι συνέβη στα κυπριακά ύδατα. Ας δούμε πως έχει η κατάσταση με βάση όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες.
Η τουρκική κίνηση και οι ισχυρισμοί
Στις 5 Αυγούστου, η Άγκυρα αντέδρασε στην κυπριακή NAVTEX που προανήγγειλε γεωφυσικές έρευνες στην ΑΟΖ, εκδίδοντας δική της αντι-NAVTEX. Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, το Fugro Gauss εισήλθε σε περιοχή που η Τουρκία θεωρεί τμήμα της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας». Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις του αναπτύχθηκαν άμεσα για «παρακολούθηση και αποτροπή μη εξουσιοδοτημένων δραστηριοτήτων», ενώ Τουρκικό αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας φέρεται να προειδοποίησε το ερευνητικό.
Η ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας» επανήλθε στο προσκήνιο, με την Άγκυρα να δηλώνει ότι δεν θα επιτρέψει «τετελεσμένα» σε περιοχές που θεωρεί ότι ανήκουν στην υφαλοκρηπίδα της.
Η απάντηση της Λευκωσίας
Η κυπριακή πλευρά δίνει εντελώς διαφορετική εικόνα. Πηγή της Λευκωσίας, μιλώντας σε κυπριακά και ελληνικά κρατικά ΜΜΕ όπως η ΕΡΤ και το ΚΥΠΕ, τόνισε ότι δεν υπήρξε εκδίωξη ή εκτροπή του Fugro Gauss. Το μόνο γεγονός, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ήταν η παράνομη αντι-NAVTEX της Τουρκίας, την οποία η Κύπρος απορρίπτει ως νομικά αβάσιμη.
Οι κυπριακές αρχές, όπως αναφέρουν, βρίσκονταν σε συνεχή επικοινωνία με το πλοίο, ενώ η εταιρεία που εκτελεί τις έρευνες δεν υπέβαλε καμία καταγγελία. Σημειώνεται ότι το έργο αφορά την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών, ένα περιφερειακό έργο που αφορά την Ελλάδα, την Σαουδική Αραβία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Γερμανία, χωρίς άμεση κυπριακή συμμετοχή, αλλά διέρχεται από την κυπριακή ΑΟΖ.
Τι δείχνουν τα δεδομένα πλοήγησης
Η ανάλυση των συστημάτων παρακολούθησης (AIS) καταγράφει ότι το Fugro Gauss παρέμεινε στην περιοχή μετά την έκδοση της τουρκικής αντι-NAVTEX και συνέχισε τις εργασίες του μέχρι σήμερα όπου ξεκίνησε πορεία προς Βαλέττα στη Μάλτα, με εκτιμώμενη άφιξη στις 12–13 Αυγούστου.
Η κίνηση αυτή ταιριάζει θεωρητικά σε επίτευξη των εργασιών αλλά δεν εξηγεί γιατί δεν παρέμεινε ως τις 16 Αυγούστου που λήγει η Κυπριακή NAVTEX για τις έρευνες. Μάλιστα δεν φαίνεται ούτε η Κυπριακή NAVTEX να είναι πλέον σε ισχύ στo επίσημο κέντρο πληροφοριών της Λάρνακας.
Συμπέρασμα
Παρά την τουρκική παρουσία στην περιοχή και τις δηλώσεις περί αποτροπής, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι αν και το Fugro Gauss δεν παρεμποδίστηκε με φυσικό τρόπο, τα ερωτήματα παραμένουν καθώς αποχώρησε σήμερα χωρίς να δωθεί κάποια εξήγηση από την Κυπριακή Δημοκρατία ή άλλους παράγοντες αναφορικά με την ισχύ της NAVTEX που αφορούσε χρονικό ορίζοντα από τις 5 ως τις 16 Αυγούστου. Χωρίς να υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι η πρόκληση έντασης από την Τουρκία έστω λεκτικά δεν οδήγησε σε παρεμπόδιση ή αναβολή των ερευνών που εκτελούσε. Χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες για να μπορέσουμε να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα.
