Τι είναι το «Kanal Istanbul»
Το Kanal İstanbul είναι έργο που σχεδιάζει η Τουρκία στην Ανατολική Θράκη. Θα συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με τη Θάλασσα του Μαρμαρά και, κατ’ επέκταση, με το Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Το κανάλι θα διαχωρίσει την ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης, δημιουργώντας ένα νησί μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, και θα αποτελέσει εναλλακτική πλωτή οδό στον Βόσπορο.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι βασικός λόγος για την κατασκευή του είναι η παράκαμψη της Σύμβασης του Μοντρέ, η οποία περιορίζει τον αριθμό και την χωρητικότητα των πλοίων των δυνάμεων εκτός Μαύρης Θάλασσας που μπορούν να εισέλθουν σε αυτήν μέσω των στενών. Τον Ιανουάριο του 2018, ο τότε Τούρκος πρωθυπουργός Μπινάλι Γιλντιρίμ ανακοίνωσε ότι το Kanal Istanbul δεν θα υπόκειται στη Σύμβαση του Μοντρέ.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης την κατασκευή λιμανιών, κέντρων υλικοτεχνικής στήριξης και τεχνητών νησιών, τα οποία θα δημιουργηθούν με το έδαφος που θα εκσκαφεί για το κανάλι, καθώς και νέων αντισεισμικών οικιστικών περιοχών κατά μήκος της διαδρομής.
Στο έργο πρέπει επίσης να ενσωματωθούν το τρένο υψηλής ταχύτητας Χαλκαλί–Καπίκουλε, σιδηροδρομικά έργα της TCDD, οι γραμμές μετρό Γενικαπί–Σεφακιόι–Μπεϊλικντουζού και Μαχμούτμπεϊ–Εσενιούρτ της Κωνσταντινούπολης, η διασταύρωση με τον αυτοκινητόδρομο D-100 και οι αυτοκινητόδρομοι TEM και Σαζλιμπόσνα.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και αξιωματούχοι του Δήμου Κωνσταντινούπολης έχουν δηλώσει ότι το κανάλι θα κοστίσει 75 δισεκατομμύρια λίρες. Περίπου 8.000 έως 10.000 άτομα θα απασχοληθούν στην κατασκευή και 500 έως 800 στη φάση λειτουργίας. Προβλέπεται ότι το προσωπικό των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του έργου.
Σύμφωνα με την επίσημη τουρκική θέση, το Kanal Istanbul στοχεύει στη μείωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα στενά της Κωνσταντινούπολης. Σχεδιάζεται με δυναμικότητα 160 πλοίων ημερησίως, παρόμοια με τον τρέχοντα όγκο κυκλοφορίας του Βοσπόρου.
Οι αντιδράσεις
Το έργο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Πολίτες και δημοσιογράφοι μιλούν για περιττό έργο με σοβαρό περιβαλλοντικό κόστος και έχουν συγκεντρώσει υπογραφές για τη διακοπή του, ενώ το κόστος των πολλών δισεκατομμυρίων επιβαρύνει μια οικονομία που ήδη δοκιμάζεται.
Για την Ελλάδα, το έργο παρουσιάζει ενδιαφέρον λόγω της γεωγραφικής του θέσης στην Ανατολική Θράκη, κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα, και των επιπτώσεων που μπορεί να έχει στο καθεστώς των στενών και στις ισορροπίες της περιοχής.
