ΤΙΑΝΤΖΙΝ, Κίνα — Με τις ΗΠΑ να επιβάλλουν βαρείς δασμούς στα ινδικά προϊόντα, η πολύ θερμή συνάντηση του πρωθυπουργού της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ) λειτούργησε και ως σαφές μήνυμα: το Νέο Δελχί θωρακίζει εναλλακτικές.
Οι δύο ηγέτες, που έφτασαν με το ίδιο αυτοκίνητο για τις κατ’ ιδίαν συνομιλίες τους, πρόβαλαν μια σχέση που ο Πούτιν χαρακτήρισε «ειδική προνομιακή στρατηγική εταιρική σχέση», επαινώντας τις «θετικές τάσεις» στο εμπόριο, την ενέργεια αλλά και τον τουρισμό, σημειώνοντας τον στενό συντονισμό σε ΟΗΕ, BRICS, G20 και ΟΣΣ. Η εικόνα και ο χρόνος δείχνουν ότι το Νέο Δελχί απαντά στη δασμολογική πίεση της Ουάσιγκτον συσφίγγοντας τους δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η στροφή πολιτικής στην Ουάσιγκτον επί Τραμπ εισήγαγε φέτος ένα ευρύ καθεστώς δασμών, με έναν βασικό «ανταποδοτικό» δασμό και στοχευμένες αυξήσεις ανά κλάδο και χώρα. Για την Ινδία, το πλήγμα είναι ιδιαίτερα έντονο: δασμός 50% στις ινδικές εισαγωγές στις ΗΠΑ που τέθηκε σε ισχύ στις 27 Αυγούστου, με τις πρώτες επιπτώσεις να φαίνονται σε εξαγωγικούς κλάδους όπως τα θαλασσινά, όπου οι εξαγωγείς γαρίδας αντιμετωπίζουν πλέον συνολικό δασμολογικό βάρος άνω του 58%, όπως προειδοποίησε ο οίκος αξιολόγησης CRISIL. Ο Ινδός υπουργός Εμπορίου έχει δεσμευθεί ότι η χώρα «δεν θα υποκύψει» στην πίεση των δασμών.
Το μήνυμα από την Τιαντζίν
Απευθυνόμενος στον Μόντι ως «αγαπητό φίλο», ο Πούτιν τόνισε ότι η σχέση είναι «πολιτικά υπερκομματική» και απολαμβάνει ευρεία λαϊκή στήριξη και στις δύο χώρες. Οι δύο ηγέτες που μοιράστηκαν το ίδιο αυτοκίνητο σε μια εύγλωττη κίνηση αναμένεται να αξιοποιήσουν την επαφή για να προετοιμαστεί η προγραμματισμένη επίσκεψη του Πούτιν στην Ινδία τον Δεκέμβριο, με την ενέργεια, τις επενδύσεις και τη συνεργασία τεχνολογίας ψηλά στην ατζέντα.
Η απάντηση της Ινδίας στους αμερικανικούς δασμούς
Η πορεία των αμερικανικών μέτρων με το εξελισσόμενο πλαίσιο «ανταποδοτικών» δασμών και τις νομικές διαμάχες γύρω τους διατηρεί υψηλό ρίσκο για τους Ινδούς εξαγωγείς, γεγονός που ωθεί το Νέο Δελχί να επιταχύνει τη διαφοροποίηση αγορών και να επιδιώξει στοχευμένες εξαιρέσεις ή προσφυγές στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), ενώ παράλληλα «κλειδώνει» εναλλακτικές ροές εμπορίου και ενέργειας με τη Μόσχα.
Η κίνηση του Μόντι αποτελεί και μια άμεση απάντηση στα λόγια και τις πράξεις του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ που δεν επιθυμούσε σε καμία περίπτωση να δει αυτές τις εικόνες. Συγκεκριμένα πρόσφατα είχε δηλώσει:
«Δεν με νοιάζει τι κάνει η Ινδία με τη Ρωσία. Μπορούν να πάρουν τις νεκρές τους οικονομίες και να καταρρεύσουν μαζί, δεν με νοιάζει. Έχουμε κάνει ελάχιστο εμπόριο με την Ινδία, οι δασμοί τους είναι υπερβολικά υψηλοί, από τους υψηλότερους στον κόσμο. Ομοίως, Ρωσία και ΗΠΑ δεν κάνουν σχεδόν καθόλου εμπόριο. Ας το κρατήσουμε έτσι, και πείτε στον Μεντβέντεφ, τον αποτυχημένο πρώην πρόεδρο της Ρωσίας, που νομίζει ότι είναι ακόμα πρόεδρος, να προσέχει τα λόγια του. Μπαίνει σε πολύ επικίνδυνο έδαφος!»
Τι συμφωνήθηκε
Σε επίπεδο Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, αποφασίστηκε η ίδρυση Τράπεζας Ανάπτυξης του ΟΣΣ και η συγχώνευση των καθεστώτων «παρατηρητή» και «εταίρου διαλόγου». Οι χώρες θα ενισχύσουν τη συνεργασία για τη βιώσιμη ανάπτυξη (βιομηχανία, διαχείριση αποβλήτων, αποδοτική χρήση πόρων, εξοικονόμηση ενέργειας και καθαρή ενέργεια) και θα αναπτύξουν συμπράξεις σε γεωργία και ηλεκτρονικό εμπόριο, ενώ θα προωθήσουν κοινές δράσεις σε τουρισμό και ιατρική. Δήλωσαν ετοιμότητα να συνεργαστούν για την πρόληψη κινδύνων ασφάλειας από την τεχνητή νοημοσύνη και να ενισχύσουν την επιστημονική και τεχνολογική καινοτομία.
Στο εμπόριο, χαιρετίζουν την ψηφιοποίηση των τελωνείων με «single window» και «smart customs». Στις μεταφορές, θα συνεργαστούν για νέες ή εκσυγχρονισμένες διεθνείς διαδρομές, δίνοντας έμφαση στους άξονες Βορρά–Νότου και Ανατολής–Δύσης. Στα ζητήματα ασφάλειας, τάχθηκαν υπέρ της αυστηρής συμμόρφωσης με τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών (NPT) και της πλήρους τήρησης της Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα (CWC), εξέφρασαν βούληση για στρατιωτική συνεργασία και καταδίκασαν την τρομοκρατία χωρίς «δύο μέτρα και δύο σταθμά».
Θεσμικά, υπογράμμισαν ότι ο ΟΗΕ χρειάζεται μεταρρυθμίσεις ώστε να αντικατοπτρίζει τις σημερινές πραγματικότητες, χαιρέτισαν το ετήσιο ψήφισμα κατά της δοξασίας του ναζισμού και είπαν πως θα συνεχίσουν τον διάλογο με τον ΟΗΕ, άλλους οργανισμούς και ενδιαφερόμενα κράτη. Τέλος, δεσμεύτηκαν για βαθύτερη συνεργασία κατά της διακίνησης ναρκωτικών και ζήτησαν διεξαγωγή αθλητικών διοργανώσεων με ανεμπόδιστη συμμετοχή.
Στο διμερές σκέλος Ινδίας–Ρωσίας, ο Πούτιν και ο Μόντι επιβεβαίωσαν την «ειδική προνομιακή στρατηγική εταιρική σχέση», συμφώνησαν να προετοιμάσουν την επίσκεψη Πούτιν στην Ινδία τον Δεκέμβριο και έδωσαν έμφαση σε πρακτική εμβάθυνση σε ενέργεια, επενδύσεις, τεχνολογία, πληρωμές, αλλά και τουρισμό ένα πλαίσιο που η Ινδία μπορεί να αξιοποιήσει ως απάντηση στα αμερικανικά δασμολογικά μέτρα.
