Έντονη κινητικότητα και διπλωματικός πυρετός επικρατεί τις τελευταίες ώρες γύρω από το θρίλερ της πιθανής μεταβίβασης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία προς τρίτη χώρα του Περσικού Κόλπου. Αν και οι πληροφορίες βασίζονται σε δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου και δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα από την Άνκαρα ή την Ουάσιγκτον, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Hurriyet, οι ρωσικοί πύραυλοι φέρεται να πωλήθηκαν σε αραβικό κράτος, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ να αναφέρονται ως οι επικρατέστεροι προορισμοί. Το δημοσίευμα συνδέει άμεσα τη διευθέτηση του ζητήματος με το παρασκήνιο της Συνόδου Κορυφής του NATO και τις επαφές που είχε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Η αγορά των S-400 το 2017 έναντι 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων είχε οδηγήσει στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα παραγωγής και απόκτησης των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35, καθώς και στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων μέσω του νόμου CAATSA. Η Ουάσιγκτον διατηρεί σταθερή τη θέση ότι η συνύπαρξη ρωσικών συστημάτων ραντάρ και αμερικανικών stealth αεροσκαφών στο ίδιο δίκτυο αποτελεί ανεπίτρεπτο κίνδυνο ασφαλείας.
Παρά την αισιοδοξία που εκφράζει η τουρκική πλευρά για άμεση επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, η αμερικανική ηγεσία εμφανίζεται πιο συγκρατημένη. Όπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ μετά τις διμερείς επαφές, δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση για το θέμα. Η νομική διαδικασία των ΗΠΑ απαιτεί γραπτή και πλήρως επαληθεύσιμη πιστοποίηση προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον στην επικράτειά της το ρωσικό σύστημα προκειμένου να αρθούν οι περιορισμοί.
Αρκετοί επισημαίνουν ότι η μεταφορά των S-400 σε χώρες όπως το Κατάρ ή τα ΗΑΕ παρουσιάζει σημαντικές τεχνικές και νομικές επιιπλοκές. Η Ρωσία παραδοσιακά περιλαμβάνει ρήτρες τελικού χρήστη (End-User Certificates) στα συμβόλαια πώλησης των όπλων της, γεγονός που απαγορεύει την επαναπώλησή τους σε τρίτους χωρίς την έγκριση της Μόσχας.
Σε ένα πρώτο σχόλιο το ΥΠΕΞ της Ρωσίας απάντησε σχετικά: «Η Ρωσία και η Τουρκία είχαν συνομιλίες σχετικά με την πιθανή μεταπώληση συστημάτων αεράμυνας S-400 που βρίσκονται στο απόθεμα της Άγκυρας. Η πιθανότητα πώλησης αυτών των συστημάτων είναι ένα ευαίσθητο ζήτημα. Οι συνομιλίες με την Τουρκία για το θέμα αυτό θα συνεχιστούν».
Σε περίπτωση που οι πληροφορίες επαληθευτούν, η Τουρκία επιτυγχάνει μια σημαντική διπλωματική απεμπλοκή, αποκομίζοντας οικονομικά οφέλη και ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για τον εκσυγχρονισμό της πολεμικής της αεροπορίας. Ωστόσο, η έλλειψη επίσημων ανακοινώσεων επιβάλλει στάση αναμονής, καθώς οι ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν εξαιρετικά λεπτές.
