Σε μια κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται πλέον κοντά σε μια «συμφωνία-πλαίσιο» που θα μπορούσε να θέσει τέλος στην τρέχουσα πολεμική σύρραξη. Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, οι οποίες επικαλούνται Αμερικανούς αξιωματούχους, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ διεξάγει εντατικές παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, την ώρα που η οικονομική ασφυξία στην Τεχεράνη και οι νέες ισορροπίες με το Πεκίνο φαίνεται να ξεκλειδώνουν το διπλωματικό αδιέξοδο.
Η προσέγγιση των δύο πλευρών δεν είναι τυχαία, καθώς η ανώτερη διαπραγματευτική ομάδα του Αμερικανού Προέδρου, αποτελούμενη από τον Αντιπρόεδρο JD Vance, τον ειδικό απεσταλμένο Steve Witkoff και τον Jared Kushner, βρίσκεται σε συνεχή τηλεφωνική επικοινωνία με Ιρανούς αξιωματούχους και διαμεσολαβητές.
Χώρες όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος διαδραματίζουν ρόλο στη μεσολάβηση, επιδιώκοντας την επιστροφή στις επίσημες συνομιλίες πριν από την εκπνοή της 14ήμερης εκεχειρίας την επόμενη εβδομάδα. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βρίσκονταν στο τηλέφωνο και χρησιμοποιούσαν παράπλευρα κανάλια με όλες τις χώρες, και πλησιάζουν στο στόχο».
Ένας από τους κύριους λόγους που η Τεχεράνη φαίνεται να υποχωρεί σε κάποια ζητήματα είναι η δεινή οικονομική της κατάσταση. Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ έχει στερήσει από τη χώρα τα ζωτικά έσοδα από το πετρέλαιο.
«Το Ιράν δεν έχει χρήματα. Είναι χρεοκοπημένοι. Το γνωρίζουμε και γνωρίζουν ότι το γνωρίζουμε», ανέφερε πηγή της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι εκτιμήσεις είναι δυσοίωνες για το μέλλον της ιρανικής οικονομίας αν δεν υπάρξει συμφωνία, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η κατάσταση «θα είναι χειρότερη από τη Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρο». Η αδυναμία παραγωγής και εξαγωγής πετρελαίου από μια χώρα-μέλος του OPEC αποτελεί το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Ουάσιγκτον.
Ο παράγοντας Κίνα και τα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόσφατη τοποθέτηση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη συμμετοχή της Κίνας στις εξελίξεις. Σε δήλωσή του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Κίνα είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη με την προοπτική του μόνιμου ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ, μιας κίνησης που εξυπηρετεί το παγκόσμιο εμπόριο.
«Η Κίνα είναι πολύ χαρούμενη που ανοίγω μόνιμα τα Στενά του Ορμούζ. Το κάνω για αυτούς, επίσης – Και για τον Κόσμο. Αυτή η κατάσταση δεν θα επαναληφθεί ποτέ. Συμφώνησαν να μην στέλνουν όπλα στο Ιράν», δήλωσε ο Πρόεδρος Τραμπ.
Η αναφορά αυτή υποδηλώνει μια πιθανή ευρύτερη γεωπολιτική συμφωνία, όπου ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ φαίνεται να δεσμεύεται για τον περιορισμό της στρατιωτικής υποστήριξης προς το Ιράν, με αντάλλαγμα την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και τη σταθερότητα στις ενεργειακές οδούς.
Λίβανος και Χεζμπολάχ
Ενώ οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη, η ένταση στο μέτωπο του Λιβάνου παραμένει υψηλή. Λιβανέζικες πηγές αναφέρουν θετικές ενδείξεις σχετικά με το αίτημα της Βηρυτού για εκεχειρία μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, ωστόσο δεν έχει υπάρξει ακόμη επίσημη ενημέρωση ή οριστική συμφωνία.
Η πολυπλοκότητα των λεπτομερειών σημαίνει ότι η συμφωνία-πλαίσιο δεν μπορεί να οριστικοποιηθεί άμεσα. Εάν επιτευχθεί, η υφιστάμενη κατάπαυση του πυρός πιθανότατα θα παραταθεί για να επιτρέψει τη συνέχιση των διαβουλεύσεων σε τεχνικό επίπεδο.
