Οι ευρωτουρκικές σχέσεις παραπέμφθηκαν για συζήτηση σε ειδική Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με δήλωση της κυπριακής πλευράς. Ωστόσο, ο εκπρόσωπος Τύπου του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, Μπαρέντ Λέιτς, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι «δεν μπορεί να επιβεβαιώσει μια τέτοια πληροφορία».
Κατά την πρώτη ημέρα της Συνόδου των ηγετών της ΕΕ δεν υπήρξε νεότερη εξέλιξη σχετικά με την κατάρτιση από τον κ. Μπορέλ του καταλόγου κυρώσεων για τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κύριο θέμα των συζητήσεων στις Βρυξέλλες ήταν η γεφύρωση των διαφωνιών εντός της ΕΕ για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Από τις τοποθετήσεις των Ευρωπαίων ηγετών προέκυψε ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις δεν βρίσκονται στις άμεσες προτεραιότητές τους, σε αντίθεση με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, οι οποίοι ζήτησαν ευρωπαϊκή απάντηση στην τουρκική επιθετικότητα.
Οι θέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο κ. Μητσοτάκης ζήτησε σαφείς επιλογές για αυστηρές κυρώσεις έναντι της Τουρκίας. Τόνισε ότι δεν είναι δυνατόν η Τουρκία να παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα δύο κρατών μελών χωρίς να υπάρξει ισχυρή αντίδραση.
Έθεσε επίσης το ζήτημα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, υπογραμμίζοντας ότι είναι ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο η Τουρκία αντιμετωπίζει τις διεθνείς συμφωνίες, τον αλληλοσεβασμό και τον διαθρησκειακό διάλογο. Ζήτησε, τέλος, να συζητηθεί αναλυτικά η σχέση ΕΕ – Τουρκίας στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Το ζήτημα έθεσε και ο Νίκος Αναστασιάδης. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, «κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπήρξε σύντομο μήνυμα για τις σχέσεις με την Τουρκία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Αναστασιάδη».
Η παρέμβαση του Νίκου Αναστασιάδη
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δήλωσε ότι «η προσέγγιση του κατευνασμού έναντι της Τουρκίας δοκιμάστηκε και απέτυχε» και ότι «πρέπει να μετουσιώσουμε τις δηλώσεις αλληλεγγύης σε πράξεις». Τόνισε ακόμη ότι, ενόσω συνεχίζεται η τουρκική προκλητικότητα, η Κύπρος δεν μπορεί να συναινέσει σε πρωτοβουλίες που αντιτίθενται ή διαβρώνουν τις ομόφωνες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ο κ. Αναστασιάδης ζήτησε επέκταση των κυρώσεων της ΕΕ σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται στο παράνομο γεωτρητικό πρόγραμμα της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην απόφαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων για την ετοιμασία δέσμης περαιτέρω μέτρων κατά της Τουρκίας.
Ο Σεπτέμβριος είναι μακριά
Ακόμη και αν τελικά αποφασιστεί ειδική συνεδρίαση της ΕΕ για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, ο Σεπτέμβριος θεωρείται μακρινός ορίζοντας, καθώς η Τουρκία προωθεί ήδη την αναθεωρητική της πολιτική. Σε μία εβδομάδα, στις 24 Ιουλίου, η Αγία Σοφία πρόκειται να λειτουργήσει ως τζαμί. Η ημερομηνία συμπίπτει με την επέτειο της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάνης το 1923, γεγονός που ερμηνεύεται ως ένδειξη αμφισβήτησης του υφιστάμενου καθεστώτος στην περιοχή.
Παράλληλα, η Άγκυρα έχει ανακοινώσει ότι προτίθεται να προχωρήσει μέσα στο καλοκαίρι σε έρευνες και γεωτρήσεις τόσο νότια της Κρήτης, στο πλαίσιο του τουρκολιβυκού μνημονίου, όσο και στην κυπριακή ΑΟΖ.
Ο ρόλος της Γερμανίας
Η Γερμανία έχει διαφορετική προσέγγιση από χώρες όπως η Γαλλία, οι σχέσεις της οποίας με την Τουρκία έχουν επιδεινωθεί, ακόμη και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, μετά το επεισόδιο ανοιχτά της Λιβύης με τη συμμετοχή πολεμικών πλοίων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ελληνικού Τύπου, που δεν επιβεβαιώνονται από τις αρμόδιες πηγές των Βρυξελλών, εξετάστηκε η διοργάνωση πενταμερούς συνάντησης στο περιθώριο της Συνόδου με τη συμμετοχή των Άνγκελα Μέρκελ, Εμανουέλ Μακρόν, Κυριάκου Μητσοτάκη και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Το Βερολίνο, όπως φαίνεται, ευνοεί τον ελληνοτουρκικό διάλογο και τη διευθέτηση των διαφορών κατά προτεραιότητα σε διμερές επίπεδο, ενώ επιφυλακτικές απέναντι σε κυρώσεις εμφανίζονται η Ιταλία, η Ισπανία και η Ουγγαρία.
Πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο τριμερής συνάντηση σε επίπεδο διπλωματικών συμβούλων, την οποία έκανε γνωστή ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Συμμετείχαν ο διπλωματικός σύμβουλος της Άνγκελας Μέρκελ, Γιαν Χέκερ, η επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του Κυριάκου Μητσοτάκη, Ελένη Σουράνη, και ο σύμβουλος και εκπρόσωπος του Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν.
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας αναμένεται να μεταβεί στην Αθήνα την Τρίτη, όπου θα συναντηθεί με τον Νίκο Δένδια. Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια της γερμανικής πρωτοβουλίας για διμερή ελληνοτουρκικό διάλογο.
Πηγή: Τα Νέα
