Αναβάθμιση στις αξιώσεις του έκανε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με νέα δήλωση, κατά την οποία ορίζει ως ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας μια σειρά από περιοχές, όπως η Παλαιστίνη, το Σουδάν, το Ιράκ, η Ουκρανία, και η Κύπρος και αποτελεί το νέο, ανησυχητικό, πλαίσιο της αναθεωρητικής τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το αφήγημα αυτό, που πλαισιώνεται από επανειλημμένες επικλήσεις στον Αλλάχ για την «ευλογία» και τη «διευκόλυνση του ταξιδιού» της Τουρκίας, ενισχύει την εικόνα μιας πολιτικής με ισχυρό θρησκευτικό και νεο-Οθωμανικό υπόβαθρο. Ενώ οι δηλώσεις αυτές ντύνονται με τον μανδύα της «αλληλεγγύης» και της «Οθωμανικής κληρονομιάς», πρόκειται για μια σαφή προσπάθεια συγκάλυψης και νομιμοποίησης των ευρύτερων στρατιωτικών και επεκτατικών φιλοδοξιών της Τουρκίας.
Η Επέκταση της «Ζώνης Ασφαλείας» της Τουρκίας: «Τα σύνορα της καρδιάς» του Ερντογάν
Ο Ερντογάν έχει επαναπροσδιορίσει την έννοια της εθνικής ασφάλειας, καθιστώντας κάθε κρίση σε αυτά τα μέτωπα ως casus belli για την Άγκυρα. Αυτό το δόγμα, που ονομάζεται ανεπίσημα «Σύνορα της Καρδιάς», δίνει de facto ψευδονομιμοποίηση για παρεμβάσεις, ακόμα και στρατιωτικές. Η τοποθέτηση του για την Κύπρο στην ίδια λίστα με εστίες συγκρούσεων (όπως η Παλαιστίνη και το Ιράκ) ενισχύει την τουρκική θέση για δύο κράτη στο νησί, υποδηλώνοντας ότι οποιαδήποτε εξέλιξη εκεί θεωρείται ζήτημα «εθνικής ασφάλειας» της Τουρκίας. Παράλληλα, η αναφορά σε Σουδάν, Ουκρανία και Αζερμπαϊτζάν δείχνει τη φιλοδοξία της Τουρκίας να γίνει «παγκόσμιος παίκτης», αμφισβητώντας την επιρροή παραδοσιακών δυνάμεων στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή.
Ακολουθεί το πλήρες, επίμαχο απόσπασμα της ομιλίας:
«Η ασφάλεια της Παλαιστίνης, του Σουδάν, του Αζερμπαϊτζάν, της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, του Ιράκ, του Ιράν και της Ουκρανίας συνδέεται άμεσα με τη δική μας ασφάλεια. Όσοι έχουν στενό ορίζοντα δεν μπορούν να κατανοήσουν αυτό το όραμα. Δόξα τω Θεώ, σήμερα, μέσω της TIKA, της Προεδρίας μας για τους Απόδημους Τούρκους και τις Συγγενείς Κοινότητες, της Ερυθράς Ημισελήνου μας, της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων, του Ιδρύματος Μααρίφ, των Τουρκικών Αερογραμμών, των οργανώσεων βοήθειας, των επιχειρηματιών και των εργολάβων μας, είμαστε παρόντες παντού στον κόσμο, κάνοντας αισθητή την παρουσία μας σε κάθε γωνιά. Και το χέρι μας απλώνουμε και κρατάμε τα χέρια όσων απλώνουν το χέρι. Και κερδίζουμε και βοηθάμε τους άλλους να κερδίσουν. Δεν είμαστε σαν τους άλλους. Δεν επιδιώκουμε την εκμετάλλευση… Είμαστε απόγονοι των Σελτζούκων, απόγονοι των Οθωμανών. Είμαστε εκεί όχι για να καταστρέψουμε, αλλά για να κερδίσουμε καρδιές… Βλέπουμε τα ζητήματα με το μάτι της καρδιάς. Αυτός είναι ο λόγος που ο Κύριός μας ανοίγει τους δρόμους, διευκολύνει το ταξίδι. Δεν μας στερεί το έλεος και τις ευλογίες Του. Δόξα τω Θεώ, άπειρες ευχαριστίες στον Παντοδύναμο Αλλάχ.»
Η Θρησκευτική Διάσταση: Όταν η Γεωπολιτική συναντά την Επίκληση στον Αλλάχ
Η επανειλημμένη και εμφατική χρήση θρησκευτικών φράσεων όπως «Δόξα τω Θεώ» και η αναφορά στον «Κύριό μας» (Αλλάχ) δεν είναι απλώς ρητορικά σχήματα, αλλά εξυπηρετούν στρατηγικούς στόχους στην τουρκική εξωτερική πολιτική. Η θρησκευτική αναφορά δίνει ηθική και θεϊκή νομιμοποίηση στις εξωτερικές επεμβάσεις, παρουσιάζοντας την πολιτική ως «ιερή αποστολή» και όχι ως απλό γεωπολιτικό συμφέρον.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αποτελεσματική κινητοποίηση του ακροατηρίου του Ερντογάν στο εσωτερικό και την προβολή της Τουρκίας ως τον φυσικό προστάτη των μουσουλμανικών κοινοτήτων (βλ. Παλαιστίνη, Σουδάν) στον ισλαμικό κόσμο, ενισχύοντας την επιρροή της έναντι των ανταγωνιστών στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Έτσι, η Τουρκία χρησιμοποιεί τη μαλακή ισχύ ως πρόσχημα για να δικαιολογήσει μια σκληρή πολιτική, βασισμένη στην αμυντική βιομηχανία και τον στρατιωτικό επεκτατισμό, συγχωνεύοντας τον νεο-Οθωμανισμό με την ισλαμική ταυτότητα.
