Αλλαγή στάσης διαφαίνεται εκ μέρους της κυβέρνησης, καθώς εγκαταλείπεται η αρχική πεποίθηση ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει στο αμυντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE, το οποίο εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο ενίσχυσης της άμυνας “ReArm Europe” όπως είχε αφήσει να εννοηθεί ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τελικά την ένταξη της Ελλάδας, στο πλαίσιο ενίσχυσης του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ).
Ακολουθεί η δήλωση του Πρωθυπουργού:
«Η άμυνα και η ασφάλεια της πατρίδας είναι εθνική υπόθεση. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνησή μας συνεχίζει να ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ και την επιχειρησιακή ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων με σχέδιο, σοβαρότητα και στρατηγική ευθύνη.
Αξιοποιούμε στο έπακρο τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία στήριξης –εργαλεία για τη διαμόρφωση των οποίων πρωταγωνιστήσαμε. Όπως για την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενίσχυση της άμυνας, η οποία μας διασφαλίζει δημοσιονομικό χώρο που θα αξιοποιηθεί πλήρως για την υλοποίηση του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών. Η πατρίδα μας, στο πλαίσιο του προγράμματος ReARM Europe, θα συμμετάσχει στον νέο χρηματοδοτικό μηχανισμό SAFE της ΕΕ. Αύριο καταθέτουμε επισήμως την πρότασή μας για ένταξη στον μηχανισμό SAFE, διεκδικώντας χαμηλότοκα δάνεια ύψους τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της εθνικής μας άμυνας και της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η ένταξή μας στον SAFE ενισχύει έναν ήδη δυναμικό σχεδιασμό στο πλαίσιο του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), το οποίο ενώ είχε ήδη διαμορφωθεί στα 28,8 δισ. ευρώ, πλέον αυξάνεται στα 30 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025-2036. Η επέκταση του εξοπλιστικού προγράμματος ενισχύει την ελληνική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία, δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για επενδύσεις, παραγωγικές συνεργασίες και νέες θέσεις εργασίας, αυξάνει την προστιθέμενη εγχώρια αξία και οδηγεί σε μεγαλύτερη εθνική αυτονομία. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.
Αυτή είναι μόνο η αρχή. Η θέση μου παραμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει άλμα πιο φιλόδοξο και πιο γρήγορο από τη φθορά. Και ότι πρέπει να δημιουργήσει ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων για κρίσιμα στρατηγικά έργα κοινής ωφέλειας, όπως η ανάπτυξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ασπίδας.
Επενδύουμε στην εθνική άμυνα, γιατί επενδύουμε στην ασφάλεια, τη σταθερότητα και το μέλλον της πατρίδας μας. Και σε μια στρατηγικά αυτόνομη και γεωπολιτικά ώριμη Ευρώπη».
Η δήλωση αυτή έρχεται μετά την δήλωση του ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια στις 21 Ιουλίου:
«Καταλήγω για το “SAFE”. Δεν έχω καμία αντίρρηση να συζητήσουμε το “SAFE”. Όταν, δε, κατασταλάξει το Υπουργείο Οικονομικών θα είμαστε και ώριμοι να το συζητήσουμε γιατί θα έχουμε και αριθμούς. Και μπορώ να σας εξηγήσω, δεν ξέρω πολλούς στη χώρα που έχουν μπει στον κόπο να έχουν διαβάσει όλο τον κανονισμό, και τα πρακτικά, και ό,τι συνοδεύει τον κανονισμό, έχω χαλάσει ατέλειωτες ώρες για να καταλάβω το σύστημα αυτό.
Θέλω να σας εξηγήσω, όμως, ένα βασικό πράγμα που αφορά το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με αυτή την ευκαιρία και από εκεί και πέρα τη συζήτηση με το Υπουργείο Οικονομικών. Για το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας το κομμάτι “SAFE” του “ReArm Europe” – θυμίζω το “Safe” είναι 150 δισ., το υπόλοιπο είναι 650 δισεκατομμύρια – το κομμάτι των 150 δισεκατομμυρίων αφορά δανεισμό. Χαμηλότοκο δανεισμό, πράγματι, με περίοδο χάριτος και μακρά εξόφληση.
Εάν δείτε στο ΜΠΑΕ το πρόγραμμα πληρωμών που ήδη ισχύει, ο δημοσιονομικός χώρος πληρωμών που έχει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έναντι προηγούμενων υποχρεώσεων – όχι προγραμμάτων που τρέχουμε τώρα με το Μακροπρόθεσμο – θα δείτε ότι στα επόμενα τρία χρόνια (θυμίζω το “SAFE” είναι για τέσσερα χρόνια), ο δημοσιονομικός χώρος είναι μη υφιστάμενος και δημιουργείται ένας ελάχιστος δημοσιονομικός χώρος το τέταρτο έτος, που στην πραγματικότητα δεν έχει έννοια πια γιατί δεν προλαβαίνεις.
Εάν το Υπουργείο Οικονομικών μας δώσει επιπλέον δημοσιονομικό χώρο σε αυτά τα τέσσερα χρόνια, τότε για εμάς, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, θα μπορούσε να έχει έννοια ο κανονισμός. Εάν αυτό δεν γίνει, δεν μπορώ να κάνω κάτι. Δεν έχει έννοια τι θέλω, τι δεν θέλω. Δεν μπορώ, δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος.
Θυμάστε ότι μία από τις βασικές δεσμεύσεις που έχω αναλάβει απέναντί σας και απέναντι της ελληνικής κοινωνίας είναι ότι θα τηρήσουμε το δημοσιονομικό χώρο, δεν θα οδηγήσουμε τη χώρα σε οικονομική κρίση. Το πάθαμε μια φορά, είδαμε τι σημαίνει αυτό το πράγμα, άρα δεν έχουμε αυτή την ευχέρεια.
Είμαστε σε μια διαπραγμάτευση με το Υπουργείο Οικονομικών. Ποιο είναι το κίνητρο δε του Υπουργείου Οικονομικών; Η διαφορά επιτοκίου ανάμεσα στο επιτόκιο “SAFE” κι ενός άλλου δανεισμού. Γι’ αυτό αναζητά να μας δώσει επιπλέον δημοσιονομικό χώρο.
Αν μας τον δώσει, τότε θα προσπαθήσουμε να φέρουμε μπροστά προγράμματα, που ήδη έχουμε και ήδη σας έχουν ανακοινωθεί. Δεν πρόκειται να εφεύρουμε καινούρια προγράμματα. Ξέρουμε τι χρειάζεται η χώρα στα επόμενα χρόνια, ώστε να μπουν σε αυτόν τον κανονισμό. Εάν όχι, δεν μπορούμε να μπούμε.
Ως προς τα ευρύτερα του κανονισμού “SAFE” και το τι σημαίνει και τι δυνατότητες δίνει και τι προβλήματα μπορεί δυνάμει να δημιουργήσει, βεβαίως είμαι στη διάθεσή σας να κάνουμε μια ειδική συνεδρίαση γι’ αυτό στην Βουλή. Ξέρω ότι έχει ζητηθεί».
