Αποκάλυψη Δένδια: Εναέριος ανεφοδιασμός και για τα F-16 σε έναν χρόνο – Τι αλλάζει για την Πολεμική Αεροπορία με τα KC-390

Η πιο σημαντική είδηση από την υπογραφή της συμφωνίας για τα KC-390 στην Αθήνα κρύβεται σε μία φράση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια. Μιλώντας τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στις κοινές δηλώσεις με τον Πορτογάλο ομόλογό του Νούνο Μέλο, ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι τα νέα αεροσκάφη θα ανεφοδιάζουν στον αέρα σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, «έναν χρόνο μετά από τώρα», και τα F-16. Η δέσμευση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, γιατί τα F-16 δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν από τα KC-390 με τη διαμόρφωση ανεφοδιασμού που διαθέτουν σήμερα τα αεροσκάφη της Embraer.

Γιατί τα F-16 έμεναν εκτός

Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι εναέριου ανεφοδιασμού. Στη μία, το καύσιμο περνά μέσω εύκαμπτου σωλήνα (hose and drogue), με τον οποίο το μαχητικό συνδέεται χάρη στη δική του ράβδο ανεφοδιασμού. Στην άλλη, το τάνκερ χρησιμοποιεί άκαμπτο βραχίονα (boom), που συνδέεται με ειδική υποδοχή του μαχητικού. Τα KC-390 που πετούν σήμερα ανεφοδιάζουν με την πρώτη μέθοδο, μέσω αφαιρούμενων ατρακτιδίων με σωλήνα κάτω από τις πτέρυγες, μαζί με πρόσθετες δεξαμενές καυσίμου στον χώρο φορτίου.

Τα F-16, αντίθετα, έχουν υποδοχή για ανεφοδιασμό με βραχίονα, τη μέθοδο που χρησιμοποιεί η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, και όχι ράβδο. Το πρόβλημα το αντιμετωπίζει ήδη η ίδια η Πορτογαλία, από την οποία η Ελλάδα αποκτά τα KC-390: τα πορτογαλικά F-16AM/BM δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν από τα πορτογαλικά KC-390 με τον σημερινό εξοπλισμό τους. Τον Οκτώβριο η Πορτογαλία ενέκρινε τεχνική διευθέτηση με την Ισπανία για εναέριο ανεφοδιασμό από πορτογαλικά KC-390. Η Ισπανία διαθέτει δύο τύπους μαχητικών που ανεφοδιάζονται με σωλήνα, τα Eurofighter Typhoon και τα EF-18 Hornet.

Τι είπε ο Δένδιας για τον ανεφοδιασμό

Ο υπουργός παρουσίασε την αγορά των 3+3 KC-390 ως δύο πρωτιές για την Ελλάδα: το πρώτο αεριωθούμενο μεταγωγικό και το πρώτο αεροσκάφος-τάνκερ στην ιστορία της. «Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16», δήλωσε.

Ο κ. Δένδιας εξήγησε ότι ο εναέριος ανεφοδιασμός πολλαπλασιάζει τον χρόνο που τα μαχητικά μένουν στον αέρα, τον οποίο πλέον ορίζει στην πράξη η αντοχή του χειριστή. «Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του», σημείωσε. Για να περιγράψει τη στρατηγική σημασία της, ανέτρεξε στο 1974: «Αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής». Οι πλήρεις δηλώσεις και τα στοιχεία της συμφωνίας βρίσκονται στο ρεπορτάζ μας για την υπογραφή.

Ο βραχίονας της Embraer και της Northrop Grumman

Η Embraer αναπτύσσει ήδη δυνατότητα ανεφοδιασμού με βραχίονα. Στις 19 Φεβρουαρίου 2026 η βραζιλιανική εταιρεία και η αμερικανική Northrop Grumman ανακοίνωσαν κοινό πρόγραμμα για την εξέλιξη του KC-390 σε τάνκερ πολλαπλών αποστολών (Multi-Mission Tanker), με προβλεπόμενες βελτιώσεις έναν «προηγμένο αυτόνομο» βραχίονα ανεφοδιασμού, αναβαθμισμένες επικοινωνίες, βελτιωμένη επίγνωση της κατάστασης και επιλογές επιβιωσιμότητας. Ο διευθύνων σύμβουλος της Embraer Defense & Security Μπόσκο ντα Κόστα Ζούνιορ είπε ότι η προσπάθεια θα δώσει προτεραιότητα στο σύστημα βραχίονα για το KC-390. Οι δύο εταιρείες στοχεύουν στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και σε συμμαχικές χώρες, ανάμεσά τους και σε χρήστες του F-35A, το οποίο επίσης ανεφοδιάζεται μόνο με βραχίονα. Δεν έχουν δημοσιοποιήσει χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης.

Τι σημαίνει για την Πολεμική Αεροπορία

Η Πολεμική Αεροπορία δεν είχε ποτέ δικό της αεροσκάφος-τάνκερ. Για να εκπαιδευτούν στον εναέριο ανεφοδιασμό, τα ελληνικά F-16 στηρίζονταν σε συμμαχικά αεροσκάφη. Με τα KC-390 η ΠΑ αποκτά για πρώτη φορά δικά της αεροσκάφη ανεφοδιασμού, αρχικά για τα Rafale και τα Mirage. Αν υλοποιηθεί η δέσμευση του υπουργού για ανεφοδιασμό και των F-16 σε έναν χρόνο από την υπογραφή, η δυνατότητα θα επεκταθεί και στα F-16 της ΠΑ.

Η συμφωνία που υπογράφηκε προβλέπει την παράδοση του πρώτου KC-390 το 2027 και των άλλων δύο το 2029 και το 2031, ενώ η Πορτογαλία θα μεταφέρει στην Ελλάδα την τεχνογνωσία από τη χρήση του αεροσκάφους και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων.