Τις τελευταίες ημέρες πολλά μέσα ενημέρωσης και ιστοσελίδες στην Ελλάδα ασχολήθηκαν εκτενώς με τη νέα αιγυπτιακή οριοθέτηση θαλάσσιων τεμαχίων για έρευνες και εξόρυξη φυσικού αερίου.
Τα περισσότερα από τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν εκφράζουν σοβαρό προβληματισμό ότι η Αίγυπτος με την κίνηση αυτή οδηγείται πιο κοντά στην Τουρκία και ότι απειλούνται τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, είναι μονοδιάστατη και δεν λαμβάνει υπόψη άλλους παράγοντες, οι οποίοι αναιρούν το συμπέρασμα ότι η Τουρκία και η Αίγυπτος πλησιάζουν η μία την άλλη.
Το άρθρο στο οποίο στηρίζονται σχεδόν όλες οι ιστοσελίδες που το αναδημοσίευσαν είναι του Reuters. Το δημοσίευμα δεν αναφέρει πουθενά ότι η Αίγυπτος πλησίασε την Τουρκία και δεν απεικονίζει τη νέα οριοθέτηση.
Τι αναφέρει το δημοσίευμα του Reuters
«Η Αίγυπτος ανακοίνωσε την Πέμπτη την έναρξη ενός νέου γύρου προσφορών για εξερεύνηση και εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου σε 24 νέα οικόπεδα.
Ο νέος γύρος προσφορών, ο οποίος ολοκληρώνεται την 1η Αυγούστου, περιλαμβάνει εννέα οικόπεδα στη Μεσόγειο Θάλασσα, 12 στη Δυτική Έρημο και τρία στον Κόλπο του Σουέζ, ανέφερε πηγή του αιγυπτιακού υπουργείου Πετρελαίου στο Reuters.
Η παραγωγή φυσικού αερίου στην Αίγυπτο έχει αυξηθεί από τότε που η ιταλική Eni ανακάλυψε το γιγαντιαίο πεδίο Zohr στα ανοικτά των μεσογειακών ακτών της Αιγύπτου το 2015.
Οι προσφορές προκηρύχθηκαν από την Αιγυπτιακή Γενική Επιχείρηση Πετρελαίου (EGPC) και το Αιγυπτιακό Φυσικό Αέριο (EGAS), ανέφερε δήλωση του αιγυπτιακού υπουργείου.
Η Αίγυπτος ανακοίνωσε επίσης την έναρξη μιας ψηφιακής πύλης, της Egypt Upstream Gateway, για την παροχή γεωλογικών δεδομένων για δραστηριότητες εξερεύνησης και παραγωγής της βιομηχανίας πετρελαίου.
Η χώρα προσπαθεί να τοποθετηθεί ως ενεργειακός κόμβος στην ανατολική Μεσόγειο, εισάγοντας φυσικό αέριο από το Ισραήλ και εξάγοντας στην Ιορδανία και ενδεχομένως στην Ευρώπη και την Ασία», καταλήγει το άρθρο του Reuters.
Η επίσημη οριοθέτηση της Αιγύπτου
Το άρθρο δεν παρουσιάζει τη νέα οριοθέτηση, η οποία όμως έχει καταγραφεί επίσημα. Ο ισχυρισμός ότι εφάπτεται με την τουρκική ΑΟΖ δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς οι χάρτες φαίνεται να παρουσιάζουν προσχέδιο τελικής συμφωνίας ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Σύμφωνα με το MEES, μία από τις σοβαρότερες υπηρεσίες καταγραφής συμφωνιών γύρω από το πετρέλαιο και τις οριοθετήσεις νέων οικοπέδων από το 1957, ο χάρτης που παρουσιάζεται δείχνει την ελληνική ΑΟΖ να συνεχίζει κανονικά μέχρι τα όρια της κυπριακής.
Επιπλέον, η Αίγυπτος δεσμεύεται από τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ, με την οποία ακυρώθηκε επίσημα μέσω του ΟΗΕ το τουρκολιβυκό μνημόνιο που είχε υπογράψει η Τουρκία τον Δεκέμβριο του 2019 με τον GNA στη Λιβύη.
Το Γραφείο Νομικών Υποθέσεων της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών, Διεύθυνση Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, ανήρτησε τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο κρατών, η οποία είχε υπογραφεί στο Κάιρο στις 6 Αυγούστου.
Η μερική οριοθέτηση, αν και αποτελεί μερική, περιλαμβάνει μόνιμες δεσμεύσεις για την Αίγυπτο ως προς οποιαδήποτε μελλοντική οριοθέτηση με την Ελλάδα.
Με απλά λόγια, η συμφωνία με την Αίγυπτο έγινε με βάση το διεθνές δίκαιο και είναι δεσμευτική. Για να συμφωνήσει η Τουρκία με την Αίγυπτο, θα πρέπει να αποδεχθεί το διεθνές δίκαιο και την ΑΟΖ των ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένου και του Καστελόριζου.
Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αλ Σίσι επικύρωσε τη συμφωνία στις 10 Οκτωβρίου 2020 για μερική οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Ελλάδα, για τη διενέργεια ερευνών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών.
Οι δηλώσεις του Νίκου Δένδια
Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας δήλωσε αμέσως μετά την υπογραφή της μερικής οριοθέτησης με την Αίγυπτο:
«Σήμερα είναι μια ιστορική μέρα γιατί πριν λίγο, υπογράψαμε μπροστά σας, με τον ομόλογό μου και φίλο μου, κ. Sameh Shoukry, τη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δυο χωρών μας. Μία υποδειγματική συμφωνία, σημαντική για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία έχει συναφθεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου. Σέβεται τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας. Σέβεται επίσης τις σχέσεις καλής γειτονίας. Συμβάλλει στη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή μας. Επιλύει μία χρονίζουσα εκκρεμότητα.
Είναι μία συμφωνία μεταξύ δύο φιλικών γειτονικών χωρών που σέβονται την Ιστορία τους. Είναι το απολύτως αντίθετο του παράνομου, άκυρου και νομικά ανυπόστατου μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Τρίπολης.
Μετά την υπογραφή της σημερινής συμφωνίας μας, το ανύπαρκτο μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης έχει καταλήξει εκεί που ανήκε από την πρώτη στιγμή: στον κάλαθο των αχρήστων.
Η σημερινή μας συμφωνία επιβεβαιώνει και κατοχυρώνει το δικαίωμα και την επήρεια των νησιών μας σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και από σήμερα, οι σχέσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου περνούν σε μια νέα φάση στενότερων επαφών.
Έχουν τεθεί οι υγιείς βάσεις για να συνεχίσουμε μαζί, συντονισμένα, να αντιμετωπίζουμε τις κοινές προκλήσεις στο ευρύτερο περιβάλλον μας.
Το Διεθνές Δίκαιο προσφέρει λύσεις στα προβλήματα, αλλά πρέπει να γίνεται σεβαστό στο σύνολό του. Όχι, να εφαρμόζεται επιλεκτικά και να το επικαλείται κανείς κατά το δοκούν. Εύχομαι η περιοχή μας να δει στο μέλλον και άλλες θετικές εξελίξεις όπως αυτή.»
Τα λόγια αυτά του Νίκου Δένδια κατά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΑΟΖ ενισχύουν τα προηγούμενα επιχειρήματα.
Οι απόψεις και οι ανησυχίες όλων γίνονται σεβαστές, ενώ αναμένεται η ολοκλήρωση της οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, χωρίς να προεξοφλείται οτιδήποτε.
