Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα επέλεξε να ακολουθήσει το δόγμα του Ισραήλ, δίνοντας προτεραιότητα στην αναβάθμιση των αεροπορικών της δυνάμεων αντί να επενδύσει πρώτα σε νέες φρεγάτες.
Η κίνηση αυτή δεν είναι τυχαία: με την ενίσχυση της αεροπορικής δύναμης αποκτάται γρήγορα ένας πολλαπλασιαστής ισχύος, που μπορεί να ανατρέψει οποιαδήποτε ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αντιλαμβάνεται η Τουρκία ότι η κατάσταση μπορεί να στραφεί εναντίον της;
Η τουρκική πλευρά το αντιλαμβάνεται, όμως αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να κάνει κάτι σημαντικό. Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία επένδυσε τεράστιους πόρους στην ανάπτυξη δικών της πλοίων και πυραύλων και προσπάθησε να αποκτήσει μερίδιο στην παραγωγή κάθε οπλικού συστήματος που χρησιμοποιούν οι ένοπλες δυνάμεις της.
Οι πόροι ωστόσο δεν είναι απεριόριστοι και οι εξαγωγές της είναι προς το παρόν ασήμαντες μπροστά στο κόστος της έρευνας και της ανάπτυξης των οπλικών της συστημάτων.
Επιτυχίες σε πολλά προγράμματα, αποτυχία στα σημαντικότερα
Η αναβάθμιση των τουρκικών F-16 Block 40 σε επίπεδο Block 50+ απέτυχε, ενώ η ανάπτυξη του τουρκικού ραντάρ τύπου AESA από την ASELSAN έχει καθυστερήσει σημαντικά.
Το πρόγραμμα δημιουργίας τέτοιου ραντάρ θεωρείται ότι αποσκοπεί και στο να δείξει πως δεν υπάρχει πρόβλημα απέναντι στην ελληνική αναβάθμιση των F-16V, που θα είναι όλα εξοπλισμένα με ραντάρ AESA.
Παράλληλα, οι ναυπηγήσεις πλοίων της Τουρκίας, αν και αποτελούν απειλή για την Ελλάδα, δεν διακρίνονται από σημαντικές καινοτομίες, ιδίως στον τομέα των οπλικών συστημάτων, που βρίσκονται στο επίπεδο των ελληνικών φρεγατών MEKO 200.
Στον τομέα των χερσαίων δυνάμεων, η Τουρκία έχει επιτύχει αξιοσημείωτα αποτελέσματα, αναβαθμίζοντας συνεχώς τον στρατό ξηράς με σύγχρονα συστήματα, όπως οι νέες μονάδες πυροβολικού Firtina 155M και η ανάπτυξη πολλαπλών βαλλιστικών πυραυλικών συστημάτων με μεγάλη εμβέλεια.
Η ελληνική απάντηση
Η Ελλάδα, στη διάρκεια τουλάχιστον μιας δεκαετίας οικονομικής κρίσης, προσπάθησε να κρατήσει αξιόμαχες τις Ένοπλες Δυνάμεις της και το πέτυχε κυρίως χάρη στις προσπάθειες του προσωπικού, που σε πολλές περιπτώσεις κάλυπτε ακόμα και από την τσέπη του την ανάγκη για συντήρηση των οπλικών συστημάτων. Παρά ταύτα υπήρξαν πολλές ελλείψεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παραίτηση του Διοικητή της 114 Πτέρυγας Μάχης, ο οποίος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι τα Mirage 2000 της μοίρας του είχαν καταλήξει να είναι καθηλωμένα λόγω έλλειψης ανταλλακτικών και μειωμένου προσωπικού.
Με δεδομένη τη δυσχερή συντήρηση των οπλικών συστημάτων τόσο στην Αεροπορία όσο και στον Στρατό Ξηράς, ενώ το Πολεμικό Ναυτικό διατηρεί ακόμη στη θάλασσα πλοία ηλικίας άνω των 40 ετών, η Ελλάδα επέλεξε να μην απαντήσει στις τουρκικές προκλήσεις και να περιοριστεί σε ανακοινώσεις και διαβήματα προς την άλλη πλευρά.
Προκλήσεις που πολλές φορές αποτελούσαν σοβαρές αιτίες πολέμου
Τέτοια παραδείγματα αποτελούν η κρίση στις Οινούσσες και το μεταναστευτικό στον Έβρο, όπου οργανωμένες μάζες από την Τουρκία προσπαθούσαν να εισέλθουν στην Ελλάδα.
Η εξέλιξη της κατάστασης για την Τουρκία
Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση δεν ήταν ευνοϊκή ούτε για την Τουρκία. Ο ελληνικός σχεδιασμός ρίσκαρε να περιμένει την εξέλιξη της αυξανόμενης κόντρας της Τουρκίας με «μεγάλες δυνάμεις», όπως η Ρωσία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ.
Πράγματι, ο Ερντογάν, έχοντας ενθαρρυνθεί από την κατάσταση στο Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, θεώρησε ότι μπορεί να αντιπαρατεθεί με δυνάμεις μεγαλύτερες από αυτόν.
Ο χρόνος που κέρδισε η Ελλάδα
Η εξέλιξη αυτή έδωσε στην Ελλάδα τον χρόνο να οργανωθεί και να ανασυντάξει τις δυνάμεις της. Η χώρα ξεκίνησε άμεσα την προμήθεια ανταλλακτικών για τα υπάρχοντα συστήματα, με αποτέλεσμα να αναπληρωθούν ελλείψεις που είχαν δημιουργηθεί λόγω της οικονομικής κρίσης, και, το σημαντικότερο, ξεκίνησε προμήθειες και σχεδιασμούς νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Η προμήθεια νέων αεροσκαφών για την Πολεμική Αεροπορία προχώρησε ταχύτατα και μέσα σε ελάχιστους μήνες ολοκληρώθηκε η προμήθεια των 18 Rafale, με ορισμένα από αυτά να αναμένονται άμεσα στην Ελλάδα. Παράλληλα προχωρά η αναβάθμιση των F-16 στην έκδοση Viper, που αναβαθμίζει σημαντικά τις δυνατότητές τους απέναντι σε τουρκικούς εναέριους σχηματισμούς.
Ξεκίνησε επίσης, με αργούς ρυθμούς, το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα επιλογής νέων φρεγατών για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς και ορισμένα υποπρογράμματα για τον Στρατό Ξηράς. Εντυπωσιακά αποτελέσματα είχε και η έκθεση DEFEA 2021, όπου παρουσιάστηκε πλήθος ελληνικών καινοτόμων όπλων, προκαλώντας το ενδιαφέρον ακόμα και ξένων γνωστών του αμυντικού χώρου.
Η Τουρκία φαίνεται προς το παρόν να έχει αποσύρει τα γεωτρύπανα και τα ερευνητικά σκάφη από την περιοχή και να επιχειρεί τελευταία να δείξει ένα «καλό πρόσωπο» προς τη Δύση και την Ελλάδα, πραγματοποιώντας αρκετές κινήσεις μόνο προς το Ιράκ.
Δεν είναι σαφές πώς θα καταλήξει η κατάσταση, πάντως ο τουρκικός σχεδιασμός για «αποφασιστική νίκη εναντίον της Ελλάδας» και τα οθωμανικά οράματα του Ερντογάν φαίνεται να τίθενται προς το παρόν στον «πάγο».
