CAPTAS-4 Compact: Πώς οι Φρεγάτες FDI HN εντοπίζουν υποβρύχια κάτω από το θερμοκλινές

Το CAPTAS-4 Compact είναι το συρόμενο σόναρ μεταβλητού βάθους της Thales που συμπληρώνει τον ανθυποβρυχιακό εξοπλισμό των ελληνικών φρεγατών FDI HN. Η αξία του βρίσκεται στον συνδυασμό ενεργητικής εκπομπής χαμηλής συχνότητας, παθητικής ακρόασης και δυνατότητας τοποθέτησης των ακουστικών αισθητήρων σε διαφορετικό βάθος από το κύτος. Έτσι, η αναζήτηση υποβρυχίου προσαρμόζεται στη δομή της υδάτινης στήλης, αντί να περιορίζεται στις συνθήκες κοντά στην επιφάνεια.

Η επίσημη ανακοίνωση της Thales για τις ελληνικές FDI κατονομάζει δύο συμπληρωματικά συστήματα: το σόναρ κύτους Kingklip Mk2 και το CAPTAS-4 Compact. Για να κατανοήσουμε αυτή την επιλογή χρειάζεται να εξετάσουμε την αρχιτεκτονική του συστήματος, τις δημοσιευμένες προδιαγραφές και τη φυσική της υποβρύχιας διάδοσης. Οι μεγάλες αποστάσεις ανίχνευσης προκύπτουν από τη συνεργασία όλων αυτών, όχι από έναν απομονωμένο αριθμό εμβέλειας.

Τι σημαίνει συνδυασμένο ενεργητικό και παθητικό σόναρ

Η ονομασία CAPTAS προέρχεται από το Combined Active Passive Towed Array Sonar, δηλαδή συνδυασμένο ενεργητικό και παθητικό σόναρ συρόμενης διάταξης. Το σύστημα περιλαμβάνει ακουστική πηγή, συρόμενη διάταξη υδροφώνων, εξοπλισμό πόντισης και ανάκτησης, καθώς και ηλεκτρονικά επεξεργασίας. Η πηγή μετατρέπει ηλεκτρική ενέργεια σε ακουστικό παλμό. Τα υδρόφωνα εκτελούν την αντίστροφη λειτουργία: μετατρέπουν τις μεταβολές πίεσης του νερού σε ηλεκτρικά σήματα προς επεξεργασία.

Στην ενεργητική λειτουργία αναζητείται η ηχώ του εκπεμπόμενου παλμού. Στην παθητική αναζητούνται ήχοι από την πρόωση, τα μηχανήματα και άλλες πηγές του στόχου. Η ενεργητική λειτουργία επιτρέπει αναζήτηση ακόμη και όταν ο στόχος παράγει ελάχιστο θόρυβο, αλλά ο παλμός μπορεί να γίνει αντιληπτός από άλλους αισθητήρες. Η παθητική επιτρέπει στο πλοίο να ακούει χωρίς να εκπέμπει δικό του παλμό, όμως η απόδοσή της εξαρτάται από το πόσο καθαρά φθάνει ο ήχος του στόχου στα υδρόφωνα. Η επιλογή λειτουργίας συνδέεται με την αποστολή και την τακτική κατάσταση.

Η παθητική ακρόαση επηρεάζεται και από τον θόρυβο του ίδιου του πλοίου. Μηχανήματα, έλικες και η ροή του νερού γύρω από τη γάστρα μπορούν να καλύψουν ασθενέστερα σήματα. Η τεχνική έκθεση του αμερικανικού Ναυτικού για τα συρόμενα σόναρ εξηγεί γιατί η απομάκρυνση της διάταξης λήψης από το πλοίο βοηθά στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Το καλώδιο ρυμούλκησης επομένως εξυπηρετεί και την ακουστική τοποθέτηση του δέκτη, πέρα από τη μηχανική σύνδεσή του με τη φρεγάτα.

Η συρόμενη διάταξη εξακολουθεί να δέχεται θόρυβο από τη ροή του νερού και από το περιβάλλον. Η λήψη εξαρτάται έτσι από την κατάσταση της θάλασσας, τις πηγές θορύβου και τις συνθήκες κίνησης. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην παθητική λειτουργία, όπου το χρήσιμο σήμα παράγεται από τον στόχο: όσο ασθενέστερο είναι, τόσο μεγαλύτερη βαρύτητα αποκτούν η ποιότητα των υδροφώνων, η κατευθυντική επεξεργασία και ο περιορισμός του ανεπιθύμητου θορύβου.

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του CAPTAS-4 και της Compact

Το τεχνικό φυλλάδιο της Advanced Acoustic Concepts, εταιρείας της Thales, του Ιανουαρίου 2026 παρουσιάζει την οικογένεια CAPTAS.

Η συχνότητα εκπομπής αφορά τον παλμό που στέλνει η ακουστική πηγή, ενώ η ζώνη λήψης το εύρος συχνοτήτων που καλύπτουν τα υδρόφωνα. Πρόκειται για διαφορετικά μεγέθη: η ευρύτερη ζώνη λήψης υποστηρίζει την ακρόαση περισσότερων ακουστικών σημάτων

Γιατί τέσσερις δακτύλιοι και χαμηλές συχνότητες

Οι δακτύλιοι ελεύθερης κατάκλυσης (Free Flooded Rings / FFR) είναι τα στοιχεία που παράγουν τον ήχο της ενεργητικής εκπομπής. Το «4» δηλώνει ότι η πηγή περιλαμβάνει τέσσερις τέτοιους δακτυλίους. Η ακουστική πηγή και η διάταξη λήψης έχουν χωριστούς ρόλους: η πρώτη εκπέμπει τον παλμό, ενώ η δεύτερη συγκεντρώνει τα σήματα που φθάνουν από το θαλάσσιο περιβάλλον. Ο εξοπλισμός πρέπει παράλληλα να αντέχει την πίεση στο βάθος λειτουργίας και τις μηχανικές φορτίσεις κατά τη ρυμούλκηση.

Σύμφωνα με την εξήγηση της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) για τη διάδοση του ήχου στη θάλασσα, οι χαμηλές συχνότητες μπορούν να μεταφέρουν ακουστική ενέργεια σε μεγάλες αποστάσεις. Γι’ αυτό αξιοποιούνται στην έρευνα μεγάλης θαλάσσιας περιοχής. Χαμηλότερη συχνότητα σημαίνει επίσης μεγαλύτερο μήκος κύματος. Ενδεικτικά, με ταχύτητα ήχου 1.500 m/s, ήχος συχνότητας 1.500 Hz έχει μήκος κύματος ένα μέτρο, σύμφωνα με τη σχέση λ=c/f. Το παράδειγμα δείχνει τη φυσική σχέση των μεγεθών· η προδιαγραφή εκπομπής της οικογένειας CAPTAS δίνεται στον πίνακα.

FM, CW και επεξεργασία της ηχούς

Ο παλμός σταθερής συχνότητας (Continuous Wave / CW) διατηρεί μία συχνότητα κατά τη διάρκειά του, ενώ ο παλμός διαμόρφωσης συχνότητας (Frequency Modulation / FM) τη μεταβάλλει. Το COMBO υποδηλώνει συνδυασμό κυματομορφών. Αυτοί οι τρόποι επιτρέπουν στον σχεδιαστή του σόναρ να επιλέγει διαφορετική ισορροπία ανάμεσα στην ενέργεια εκπομπής, τη διάκριση απόστασης και την αξιοποίηση της μετατόπισης Doppler λόγω σχετικής κίνησης.

Η ερευνητική εργασία του University of Massachusetts Dartmouth για κυματομορφές ενεργητικού σόναρ εξηγεί ότι η συμπίεση παλμού μπορεί να βελτιώσει τη διάκριση απόστασης σε σχέση με μία κυματομορφή σταθερής συχνότητας. Ο δέκτης συγκρίνει την επιστροφή με το γνωστό εκπεμπόμενο σήμα. Έτσι, ένας παλμός με μεγάλη διάρκεια μπορεί να συγκεντρώνει ενέργεια, ενώ η επεξεργασία διατηρεί καλύτερο χρονικό εντοπισμό της ηχούς.

Σε ένα απλοποιημένο μονοστατικό παράδειγμα, η απόσταση υπολογίζεται ως R=cΔt/2: ο ήχος πρέπει να φθάσει στον στόχο και να επιστρέψει. Με c=1.500 m/s, επιστροφή ύστερα από 20 δευτερόλεπτα αντιστοιχεί σε διαδρομή προς στόχο περίπου 15 km. Η NOAA περιγράφει αυτή τη βασική αρχή μέτρησης. Στη θάλασσα η ακουστική διαδρομή καμπυλώνεται και οι θέσεις πομπού και δέκτη μπορεί να διαφέρουν, οπότε απαιτείται πιο σύνθετη εκτίμηση.

Η επιλογή κυματομορφής επηρεάζει επίσης το πόσο καθαρά διαχωρίζονται κοντινές επιστροφές. Αν η επεξεργασία ενός ισχυρού σήματος δημιουργεί μεγάλες δευτερεύουσες κορυφές, αυτές μπορούν να δυσκολέψουν την αναγνώριση ασθενέστερης ηχούς δίπλα του. Η ίδια πανεπιστημιακή έρευνα εξετάζει αυτή τη σχέση ανάμεσα στη διαμόρφωση συχνότητας, τη διάκριση απόστασης και την ευαισθησία στην κίνηση. Οι ενδείξεις FM και CW στον πίνακα συνεπώς περιγράφουν εργαλεία επεξεργασίας με διαφορετικά πλεονεκτήματα, που αξιοποιούνται ανάλογα με τις συνθήκες αναζήτησης.

Η συρόμενη διάταξη: από ποια πλευρά έρχεται ο ήχος;

Η γραμμική διάταξη υδροφώνων δέχεται το ίδιο ηχητικό κύμα σε διαφορετικές θέσεις, με μικρές χρονικές διαφορές. Η επεξεργασία συνδυάζει τα σήματα με κατάλληλες καθυστερήσεις, ώστε να ενισχύει τη λήψη από επιλεγμένες κατευθύνσεις και να περιορίζει τον θόρυβο από άλλες. Αυτή είναι o λεγόμενος σχηματισμός δέσμης (beamforming). Ο πομπός μπορεί λοιπόν να εκπέμπει προς όλες τις οριζόντιες κατευθύνσεις, ενώ ο δέκτης προσδιορίζει τη διεύθυνση από την οποία επιστρέφει η ηχώ.

Σε μια απλή ευθύγραμμη διάταξη, δύο πηγές σε συμμετρικές θέσεις αριστερά και δεξιά μπορούν να δημιουργήσουν παρόμοιες χρονικές διαφορές μεταξύ των υδροφώνων. Ο δέκτης βλέπει τότε δύο πιθανές κατευθύνσεις για την ίδια επαφή. Η τοποθέτηση υδροφώνων σε τριάδες προσθέτει πληροφορία που επιτρέπει να ξεχωρίσει η αριστερή από τη δεξιά πλευρά. Η μελέτη του Κέντρου Υποθαλάσσιων Ερευνών του NATO για τις διατάξεις τριάδων εξηγεί τη μέθοδο και τη σημασία της βαθμονόμησης. Το όφελος είναι συγκεκριμένο: η επαφή τοποθετείται στη σωστή πλευρά του πλοίου, ώστε η περαιτέρω έρευνα να κατευθυνθεί στην κατάλληλη περιοχή.

Για να λειτουργήσει σωστά αυτός ο συνδυασμός, οι μετρήσεις των υδροφώνων πρέπει να συγκρίνονται με ακρίβεια. Η βαθμονόμηση ελέγχει τις διαφορές απόκρισης μεταξύ των στοιχείων της διάταξης. Αν ο δέκτης ερμηνεύσει μια διαφορά του εξοπλισμού ως διαφορά που προκαλείται από την κατεύθυνση του ήχου, η εκτίμηση της διεύθυνσης υποβαθμίζεται. Η ποιότητα της διάταξης λήψης αφορά επομένως τόσο τη μηχανική κατασκευή όσο και την ορθή επεξεργασία των σημάτων.

Μεταβλητό βάθος: αντιμετωπίζοντας το θερμοκλινές

Το σόναρ μεταβλητού βάθους (Variable Depth Sonar / VDS) επιτρέπει μεταβολή της θέσης των ακουστικών στοιχείων στην υδάτινη στήλη. Η NOAA εξηγεί ότι θερμοκρασία και πίεση μεταβάλλουν την ταχύτητα του ήχου και προκαλούν διάθλαση. Το θερμοκλινές είναι περιοχή γρήγορης μεταβολής της θερμοκρασίας με το βάθος. Η διαδρομή του ήχου συνεπώς δεν ισοδυναμεί με μια ευθεία γραμμή από το πλοίο προς το υποβρύχιο.

Ένα σόναρ κύτους παραμένει κοντά στο βάθος της γάστρας. Το συρόμενο μπορεί να τοποθετηθεί σε διαφορετικό ακουστικό στρώμα, αξιοποιώντας ευνοϊκότερες διαδρομές του ήχου. Το κατάλληλο βάθος όμως δεν είναι πάντοτε το μεγαλύτερο ούτε πάντοτε κάτω από το θερμοκλινές. Προκύπτει από το προφίλ ταχύτητας του ήχου, δηλαδή τη μεταβολή της με το βάθος, το ανάγλυφο του βυθού και τη θέση της περιοχής ενδιαφέροντος. Γι’ αυτό η ωκεανογραφική εικόνα είναι μέρος της ανθυποβρυχιακής ικανότητας.

Η τεκμηρίωση της NOAA για τα βυθοθερμογραφικά όργανα XBT δείχνει πώς μετρήσεις θερμοκρασίας, μαζί με στοιχεία αλατότητας, συμβάλλουν στον υπολογισμό προφίλ ταχύτητας ήχου. Η πρακτική συνέπεια για τον χειριστή είναι ότι η ίδια θέση αισθητήρα μπορεί να αποδίδει διαφορετικά όταν αλλάζει η υδάτινη στήλη. Στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων έχει ουσιαστικό βάρος στην επιλογή της περιοχής έρευνας.

Το βάθος δεν ρυθμίζεται μόνο με το πόσο καλώδιο αφήνεται στη θάλασσα. Όπως εξηγεί το εκπαιδευτικό υλικό του αμερικανικού Ναυτικού για τα σόναρ μεταβλητού βάθους, επηρεάζεται από τον συνδυασμό μήκους καλωδίου, ταχύτητας του πλοίου και πλευστότητας του συρόμενου εξοπλισμού. Το νερό ασκεί υδροδυναμικές δυνάμεις και το καλώδιο σχηματίζει καμπύλη. Η πόντιση απαιτεί λοιπόν έλεγχο της πραγματικής θέσης του αισθητήρα και συνεκτίμηση του διαθέσιμου βάθους νερού.

Για μια φρεγάτα, αυτό σημαίνει ότι η ακουστική αναζήτηση συνδέεται με την κίνησή της. Η επιθυμητή θέση των αισθητήρων πρέπει να συνδυάζεται με ασφαλή απόσταση από τον βυθό και με τα όρια του εξοπλισμού. Η ένδειξη Sea State 6 περιγράφει το δημοσιευμένο όριο λειτουργίας σε κατάσταση θαλάσσης· οι συνθήκες πόντισης και ανάκτησης αξιολογούνται χωριστά κατά τον χειρισμό του συστήματος.

Γιατί η εμβέλεια ανίχνευσης αλλάζει στη θάλασσα

Η εξίσωση του σόναρ, όπως παρουσιάζεται στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα DOSITS του Πανεπιστημίου του Rhode Island, συνδέει την ανίχνευση με τον λόγο σήματος προς θόρυβο. Στην απλή ενεργητική περίπτωση, ο παλμός εξασθενεί καθώς ταξιδεύει προς τον στόχο. Μόνο μέρος της ενέργειας επιστρέφει ως ηχώ, η οποία εξασθενεί ξανά στη διαδρομή προς τον δέκτη. Στην παθητική ακρόαση, αντίθετα, εξετάζεται η διαδρομή του ήχου που παράγει ο στόχος προς τα υδρόφωνα.

Η βασική ενεργητική απλουστευμένη σχέση γράφεται SNR=SL−2TL+TS−NL+AG, με τα μεγέθη εκφρασμένα σε ντεσιμπέλ (dB). Το SNR είναι ο λόγος σήματος προς θόρυβο, το SL η στάθμη της πηγής, το TL η απώλεια διάδοσης, το TS η ακουστική ανακλαστικότητα του στόχου, το NL η στάθμη θορύβου και το AG το όφελος από την επεξεργασία της διάταξης λήψης. Η διπλή απώλεια διάδοσης εξηγεί γιατί η ισχυρή εκπομπή από μόνη της δεν εξασφαλίζει μεγάλη εμβέλεια. Απαιτούνται ευνοϊκή διάδοση, επαρκής επιστροφή από τον στόχο και δέκτης που ξεχωρίζει την ηχώ μέσα στον θόρυβο.

Η ανακλαστικότητα επηρεάζεται και από τη γωνία με την οποία «βλέπει» ο παλμός τον στόχο. Το εγχειρίδιο υποβρύχιας ακουστικής του αμερικανικού Ναυτικού περιγράφει πώς η όψη που παρουσιάζει ένα υποβρύχιο στον πομπό μεταβάλλει την επιστρεφόμενη ενέργεια. Η ίδια απόσταση μπορεί έτσι να δώσει διαφορετική ποιότητα επαφής. Η ανίχνευση είναι επίσης διαδικασία με πιθανότητες: η επιλογή του ορίου πάνω από το οποίο αναγνωρίζεται μια επαφή επηρεάζει τόσο την πιθανότητα εντοπισμού όσο και τους ψευδείς συναγερμούς.

Ανακλάσεις από τον βυθό, την επιφάνεια και τη θαλάσσια ζωή

Ο ενεργητικός παλμός αλληλεπιδρά με ολόκληρο το θαλάσσιο περιβάλλον. Η πανεπιστημιακή τεκμηρίωση του DOSITS για τις διάχυτες ανακλάσεις περιγράφει την αντήχηση (reverberation): το σύνολο των επιστροφών από την επιφάνεια, τον βυθό και τα αντικείμενα ή τις ανομοιογένειες μέσα στο νερό. Φυσαλίδες, αιωρούμενα σωματίδια και θαλάσσιοι οργανισμοί μπορούν να επιστρέψουν ακουστική ενέργεια. Αυτές οι επιστροφές ενδέχεται να είναι ισχυρότερες από την ηχώ του στόχου και να την καλύπτουν.

Στα ρηχά νερά ο ήχος αλληλεπιδρά επανειλημμένα με την επιφάνεια και τον πυθμένα, ενώ η σύσταση και το ανάγλυφο του βυθού επηρεάζουν τη σκέδαση, δηλαδή τη διασπορά της ακουστικής ενέργειας σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Για την ενεργητική αναζήτηση, η πρόκληση είναι να ξεχωρίσει μια χρήσιμη ηχώ μέσα σε αυτές τις επιστροφές. Η επιλογή βάθους, η κυματομορφή και η κατευθυντική λήψη αποκτούν έτσι πρακτικό νόημα. Στο ελληνικό θαλάσσιο περιβάλλον, η τεχνική αξιολόγηση οφείλει να εξετάζει χωριστά μια περιοχή βαθιών νερών και μια ρηχή ζώνη κοντά σε ακτές ή νησιά.

Τι σημαίνουν οι ζώνες σύγκλισης

Το φυλλάδιο της οικογένειας CAPTAS συνδέει τη δυνατότητα ανίχνευσης του CAPTAS-4 με τη δεύτερη ζώνη σύγκλισης. Για να ερμηνευθεί αυτή η διατύπωση χρειάζεται η φυσική της διάδοσης. Όπως εξηγεί η πανεπιστημιακή παρουσίαση των ζωνών σύγκλισης, σε κατάλληλες συνθήκες οι ακουστικές διαδρομές καμπυλώνονται μέσα στο νερό και συγκεντρώνονται ξανά σε ορισμένες περιοχές. Εκεί αυξάνεται η ακουστική πίεση, ενώ ανάμεσα στις ζώνες μπορεί να υπάρχουν περιοχές ασθενέστερης λήψης.

Η δεύτερη ζώνη περιγράφει ένα επόμενο σημείο τέτοιας συγκέντρωσης της ενέργειας. Η θέση και η ύπαρξη αυτών των ζωνών εξαρτώνται από τις συνθήκες διάδοσης και το διαθέσιμο βάθος. Επομένως, η αναφορά του κατασκευαστή περιγράφει δυνατότητα αξιοποίησης μιας ευνοϊκής ακουστικής διαδρομής. Δεν μετατρέπεται σε σταθερή ακτίνα κάλυψης για κάθε θαλάσσια περιοχή. Η κρίσιμη διαφορά είναι ότι η ανίχνευση μεγάλης απόστασης μπορεί να αφορά συγκεκριμένες ζώνες και να συνυπάρχει με κενά στην ακουστική κάλυψη.

Τι αλλάζει στην Compact

Η ανακοίνωση παρουσίασης της Compact το 2016 αναφέρει σχεδόν ίδια επίδοση ανίχνευσης με το βασικό CAPTAS-4, με 20% μικρότερη μάζα και 50% μικρότερη απαιτούμενη επιφάνεια εγκατάστασης. Η μεταβολή συνδέεται με τη συμπαγέστερη και αρθρωτή εγκατάσταση, ιδιαίτερα τον εξοπλισμό πόντισης και ανάκτησης. Η Compact διατηρεί την αρχιτεκτονική της πηγής με τέσσερις δακτυλίους, περιορίζοντας κυρίως τις απαιτήσεις ενσωμάτωσης στο πλοίο.

Στην τεχνική παρουσίαση της Thales του 2025, η Compact περιγράφεται με μικρότερα βαρούλκα και ηλεκτρονικά. Η διατήρηση της επίδοσης με μικρότερη απαίτηση χώρου έχει συγκεκριμένη ναυπηγική σημασία: επιτρέπει σε μία φρεγάτα πολλαπλών ρόλων να ενσωματώνει ισχυρό ανθυποβρυχιακό αισθητήρα, διατηρώντας χώρο για άλλες εγκαταστάσεις στην πρύμνη. Η εξοικονόμηση χώρου και μάζας διευκολύνει την ενσωμάτωση του συστήματος μαζί με τον υπόλοιπο εξοπλισμό.

Από την ανίχνευση στην επιχειρησιακή αξιοποίηση

Η ανίχνευση είναι η πρώτη ένδειξη παρουσίας στόχου. Ακολουθούν εντοπισμός, ταξινόμηση και παρακολούθηση: εκτίμηση θέσης, αξιολόγηση του είδους της επαφής και διατήρηση της κίνησής της στον χρόνο. Μία μεμονωμένη ηχώ δεν αρκεί για ασφαλή τακτική εικόνα. Χρειάζεται συσχέτιση διαδοχικών μετρήσεων, εξέταση της ποιότητάς τους και σύγκριση με άλλες πληροφορίες. Η διάκριση αυτή εξηγεί γιατί η εμβέλεια πρώτης ανίχνευσης δεν ταυτίζεται με τη δυνατότητα άμεσης χρήσης όπλου.

Η Thales περιγράφει πολυστατική συνεργασία της οικογένειας CAPTAS με σόναρ κύτους, εμβαπτιζόμενα σόναρ FLASH και ηχοσημαντήρες SonoFlash. Στην πολυστατική λειτουργία, η εκπομπή και η λήψη μπορούν να πραγματοποιούνται από χωριστά μέσα. Οι διαφορετικές θέσεις προσφέρουν διαφορετικές διαδρομές διάδοσης και γωνίες παρατήρησης. Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτεί συμβατούς αισθητήρες και συντονισμένη επεξεργασία των μετρήσεων.

Για τις FDI HN, το Kingklip Mk2 και το CAPTAS-4 Compact προσφέρουν διαφορετικές θέσεις ακουστικής παρατήρησης. Το ελικόπτερο μπορεί να διερευνήσει άλλη περιοχή ή να πλησιάσει μια αναφερόμενη επαφή. Αυτή η κατανομή ρόλων συνδέεται με την ευρύτερη λογική των ανθυποβρυχιακών επιχειρήσεων και με τη χρησιμότητα των MH-60R Seahawk του Πολεμικού Ναυτικού. Η Naval Group επιβεβαιώνει για την ελληνική φρεγάτα δυνατότητα υποδοχής ελικοπτέρου της κατηγορίας των δέκα τόνων και τέσσερις τορπιλοσωλήνες για MU90.

Η συνεργασία πολλών αισθητήρων απαιτεί και καλή γνώση της θέσης τους. Η μελέτη της καναδικής υπηρεσίας αμυντικής έρευνας DRDC για τον πολυστατικό εντοπισμό εξετάζει πώς τα σφάλματα θέσης πομπών και δεκτών επηρεάζουν την ακρίβεια εκτίμησης της θέσης του στόχου. Οι πρόσθετες μετρήσεις είναι χρήσιμες όταν συνδυάζονται με σωστή γεωμετρία και γνωστή αβεβαιότητα, ώστε η επεξεργασία να μπορεί να τις συσχετίσει.

Σε μια τέτοια διάταξη, ο χρόνος άφιξης της ηχούς αφορά τη διαδρομή πομπός–στόχος–δέκτης. Καθώς αλλάζουν οι θέσεις των συνεργαζόμενων μέσων, αλλάζει και η πληροφορία που προσφέρει κάθε μέτρηση. Η εκτίμηση της θέσης χρειάζεται λοιπόν να συνοδεύεται από εκτίμηση της ακρίβειάς της. Αυτό βοηθά να αξιολογηθεί αν οι διαδοχικές ενδείξεις αντιστοιχούν στην ίδια επαφή και πόσο έχει περιοριστεί η περιοχή στην οποία πρέπει να συνεχιστεί η έρευνα. Η πολυστατική συνεργασία αποκτά αξία όταν παράγει καλύτερα προσδιορισμένη θέση και σταθερότερη παρακολούθηση.

Η τεχνολογική αξία για το Πολεμικό Ναυτικό

Η αντιμετώπιση αθόρυβων υποβρυχίων, όπως δείχνει και η τεχνολογική φιλοσοφία των Type 214 με αναερόβια πρόωση (AIP), απαιτεί περισσότερα από παθητική ακρόαση σε ένα σταθερό βάθος. Το CAPTAS-4 Compact προσθέτει ενεργητική αναζήτηση χαμηλής συχνότητας και ευελιξία στην ακουστική γεωμετρία. Η συρόμενη διάταξη, η επεξεργασία της ηχούς και η επιλογή βάθους λειτουργούν ως ενιαία αλυσίδα.

Η ουσιαστική του συμβολή στις FDI HN είναι η δυνατότητα να μετατρέπουν αυτή την αλυσίδα σε πληροφορίες θέσης και κίνησης για το σύστημα μάχης και τα συνεργαζόμενα μέσα. Ο χειριστής πρέπει να γνωρίζει πότε μια επαφή είναι αξιόπιστη, πώς εξελίσσεται και ποιο μέσο μπορεί να τη διερευνήσει καλύτερα. Η επιχειρησιακή υπεροχή επομένως αξιολογείται μαζί με την εκπαίδευση, τη συντήρηση, την ωκεανογραφική υποστήριξη και την ολοκλήρωση των αισθητήρων. Εκεί βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην κατοχή ενός προηγμένου σόναρ και στην αποτελεσματική ανθυποβρυχιακή αξιοποίησή του.

Σχετικές αναλύσεις

• Sea Fire: Πώς λειτουργεί το ραντάρ AESA των ελληνικών φρεγατών FDI HN
• Gowind HN: Ο εξοπλισμός των γαλλικών κορβετών για το Πολεμικό Ναυτικό