Ανάλυση Άμυνα και Εξοπλισμοί
Camcopter S-100 «ΠΝ 201»: Τα «μάτια» των φρεγατών FDI που πετούν δέκα ώρες πάνω από το Αιγαίο
Το μη επανδρωμένο ελικόπτερο Camcopter S-100 των φρεγατών FDI στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης.
Μια φρεγάτα FDI βλέπει με το ραντάρ Sea Fire πολύ μακριά στον αέρα, αλλά ένα μικρό σκάφος χαμηλά στη θάλασσα, πίσω από ένα νησί του Αιγαίου, μπορεί να της ξεφύγει. Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει το Camcopter S-100: ένα μη επανδρωμένο ελικόπτερο 200 κιλών που πετά έως δέκα ώρες και στέλνει ζωντανή εικόνα από απόσταση έως 200 χιλιομέτρων. Στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη το κοινό το είδε από κοντά, με τον αριθμό «ΠΝ 201» και τα διακριτικά του Πολεμικού Ναυτικού, την ίδια ώρα που η φρεγάτα «Κίμων» ήταν ανοιχτή για επισκέψεις στο λιμάνι της πόλης.
Η σύμβαση και το χρονοδιάγραμμα
Το δελτίο τύπου της αυστριακής Schiebel της 13ης Φεβρουαρίου 2026 ανέφερε ότι το Πολεμικό Ναυτικό υπέγραψε σύμβαση για συστήματα S-100 που θα επιχειρούν από τις τρεις φρεγάτες FDI (Belharra): «Κίμων», «Νέαρχος» και «Φορμίων». Ο «Κίμων», που έφτασε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2026, θα εξοπλιζόταν πρώτος την άνοιξη του 2026. Ο «Νέαρχος» αναμένεται στα τέλη του 2026 και ο «Φορμίων» στις αρχές του 2027, και οι δύο ήδη προδιαμορφωμένοι από τη Naval Group για την ένταξη του S-100, ώστε η εγκατάσταση να γίνει γρήγορα. Ένα ακόμη σύστημα επιχειρεί από την ξηρά, για την εκπαίδευση και τη διατήρηση της ετοιμότητας των χειριστών. Ένα «σύστημα» στη γλώσσα της Schiebel σημαίνει συνήθως δύο αεροσκάφη, σταθμό ελέγχου με δύο θέσεις εργασίας και κρυπτογραφημένη ζεύξη δεδομένων.
Τον Απρίλιο του 2026 ολοκληρώθηκε το πρώτο ορόσημο αποδοχής: στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι, μέσα σε μία εβδομάδα, ελέγχθηκαν τα δύο πρώτα από τα τέσσερα συστήματα, με συνολικά τέσσερα αεροσκάφη. Η ελληνική ιστορία του S-100 όμως ξεκινά νωρίτερα. Το καλοκαίρι του 2021 το Ναυτικό το δοκίμασε για μία εβδομάδα στη φρεγάτα «Αιγαίον», δυτικά της Κρήτης, σε σενάρια ημέρας και νύχτας για επιτήρηση ακτών και παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας. Πέρασαν σχεδόν πέντε χρόνια μέχρι να φτάσει στον στόλο, και ήρθε μαζί με τα πλοία που σχεδιάστηκαν για να το φιλοξενούν.
Τι βλέπει και τι κουβαλά
Τα ελληνικά S-100 φέρουν, κατά τη Schiebel, το ηλεκτροοπτικό και θερμικό σκόπευτρο Wescam MX-10 της L3Harris και το PT-8 Oceanwatch της Overwatch Imaging, μια κάμερα ευρείας σάρωσης που «χτενίζει» μεγάλες εκτάσεις θάλασσας και με αλγορίθμους εντοπίζει μικρά αντικείμενα, ναυαγούς ή σκάφη, που το ανθρώπινο μάτι θα έχανε σε μια οθόνη. Το πρώτο κάνει την αναγνώριση, το δεύτερο την αναζήτηση. Οι αποστολές που κατονομάζει η εταιρεία για την Ελλάδα είναι η ναυτική ασφάλεια, η έρευνα και διάσωση, η περιβαλλοντική παρακολούθηση, ο έλεγχος της ΑΟΖ και ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος.
Τα τεχνικά στοιχεία της Schiebel εξηγούν γιατί το S-100 είναι πολύ περισσότερο από ένα drone με κάμερα. Έχει μέγιστο βάρος απογείωσης 200 κιλά, μήκος 3,11 μέτρα και ρότορα διαμέτρου 3,4 μέτρων. Σε τυπική διαμόρφωση σηκώνει 34 κιλά φορτίου για δέκα ώρες, φτάνει τα 18.000 πόδια, πετά με 55 κόμβους σε ταχύτητα ταξιδίου και φτάνει τους 120 κόμβους σε ταχύτητα εξόρμησης. Καίει βενζίνη αεροπορίας ή JP-5, το καύσιμο των ναυτικών ελικοπτέρων, και μπορεί να επιχειρεί χωρίς GPS, κάτι που στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι παρεμβολές στο GPS είναι γνωστό πρόβλημα για πλοία και αεροσκάφη, δεν είναι πολυτέλεια. Η εταιρεία αναφέρει επιχειρησιακή χρήση σε πάνω από 50 διαφορετικά πλοία παγκοσμίως.
Το πιο ενδιαφέρον για το ελληνικό Ναυτικό είναι η ανθυποβρυχιακή διαμόρφωση. Η Schiebel έχει αναπτύξει διανομέα που ρίχνει ηχοσημαντήρες μεγέθους A και G του ΝΑΤΟ και μεταδίδει τα δεδομένα τους σε πραγματικό χρόνο στο πλοίο. Μια φρεγάτα FDI με ένα ελικόπτερο MH-60R και ένα S-100 μπορεί έτσι να «στρώσει» φράγμα ηχοσημαντήρων χωρίς να δεσμεύσει το επανδρωμένο ελικόπτερο, που μένει ελεύθερο για την καταδίωξη και τη βολή τορπίλης. Σε ένα Αιγαίο όπου ο τουρκικός στόλος υποβρυχίων ανανεώνεται με τα Reis, ένα μέσο που απλώνει τα «αυτιά» της φρεγάτας μετρά. Η κατασκευάστρια προσφέρει επίσης διαμορφώσεις με ραντάρ ή κάμερα ευρείας σάρωσης για έρευνα και διάσωση, ρίψη σωσιβίων, ανίχνευση ναρκών με LiDAR και λειτουργία ως «πιστός συνοδός» (loyal wingman) επανδρωμένου ελικοπτέρου, με τον έλεγχο να περνά στο ίδιο το ελικόπτερο.
Γιατί δύο είδη μη επανδρωμένων ελικοπτέρων
Στην ίδια παρέλαση πέρασε και το πολύ μικρότερο A900 της ισπανικής Alpha Unmanned Systems, κάτω από 25 κιλά. Τα δύο δεν συγκρούονται: το S-100 είναι το βαρύ, ενσωματωμένο στο σύστημα μάχης της φρεγάτας μέσο, με φορτία που αλλάζουν ανάλογα με την αποστολή, ενώ το A900 είναι ελαφρύ σύστημα επιτήρησης για πλοία κάθε μεγέθους. Η πρόκληση για το Ναυτικό είναι να τα δέσει σε κοινή εικόνα και κοινή εκπαίδευση, ώστε το βίντεο που βλέπει ο κυβερνήτης στο Αιγαίο να φτάνει και στο Επιτελείο. Το NemesisHD είχε γράψει ήδη από το 2022 ότι τα μη επανδρωμένα ελικόπτερα θα συνοδεύουν τα επανδρωμένα στα πλοία. Με το «ΠΝ 201» στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, αυτό δεν είναι πια πρόβλεψη.
Συχνές ερωτήσεις
Τέσσερα συστήματα, ένα για καθεμία από τις τρεις φρεγάτες FDI και ένα που επιχειρεί από την ξηρά για εκπαίδευση. Τα δύο πρώτα συστήματα, με τέσσερα αεροσκάφη, παραλήφθηκαν στο Κοτρώνι τον Απρίλιο του 2026.
Το ηλεκτροοπτικό και θερμικό σκόπευτρο Wescam MX-10 και την κάμερα ευρείας σάρωσης Overwatch Imaging PT-8 Oceanwatch.
Σε τυπική διαμόρφωση σηκώνει 34 κιλά φορτίου για έως δέκα ώρες, με ζεύξη δεδομένων έως 200 χιλιόμετρα και οροφή 18.000 πόδια.
Η Schiebel προσφέρει διανομέα ηχοσημαντήρων μεγέθους A και G του ΝΑΤΟ, με μετάδοση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος είναι μία από τις αποστολές που ανέφερε η εταιρεία για την Ελλάδα.