Ελλάδα-Κύπρος-Χεζμπολάχ – Το γεωπολιτικό τοπίο της Ανατολικής Μεσογείου γίνεται ολοένα και πιο ασταθές, με τις πρόσφατες απειλές από τον ηγέτη της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, Χασάν Νασράλα προς την Κύπρο να εντείνουν τις ανησυχίες για την σταθερότητα της περιοχής. Ο Νασράλα τόνισε πρόσφατα ότι οποιαδήποτε πιθανή συνεργασία της Κύπρου με το Ισραήλ την θέτει σε κίνδυνο επιθέσεων με drone και πυραύλους από τη Χεζμπολάχ, ένα σενάριο που δημιουργεί φόβους καθώς δείχνει διάθεση κλιμάκωσης από την οργάνωση του Λιβάνου και ενδέχεται να ενισχύσει τις περιφερειακές φιλοδοξίες της Τουρκίας. Η Κύπρος έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να παρέχει στρατιωτική βοήθεια στο Ισραήλ και ότι αποτελεί μέρος της «λύσης» όμως κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πραγματικά τις προθέσεις αυτών των οργανώσεων. Αυτό το άρθρο θα προσπαθήσει να παρουσιάσει μερικές από τις δυνατότητες της Ελλάδας σε περίπτωση που το χείριστο σενάριο πραγματοποιηθεί και χρειαστεί να υπερασπιστεί την Κύπρο, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις στρατιωτικές της δυνατότητες, τις συμμαχίες και το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες, η πολιτική αποφασιστικότητα για τέτοιες κινήσεις και για αυτό θα μείνει εκτός του άρθρου ώστε να αναλυθούν οι δυνατότητες που υπάρχουν.
- Το «συμμαχικό» πλαίσιο Ελλάδας-Κύπρου
- Εκτίμηση της απειλής: Οι δυνατότητες και η περιφερειακή δυναμική της Χεζμπολάχ
- Ο αμυντικός ρόλος και οι στρατιωτικές δυνατότητες της Ελλάδας
- Συστήματα αεράμυνας
- Έγκαιρη προειδοποίηση και έλεγχος (AEW&C)
- Μαχητικά αεροσκάφη σε αποστολές Combat Air Patrol – CAP
- Συνδρομή από το Πολεμικό Ναυτικό
- Η δύναμη της Εθνικής Φρουράς
- Ανάγκη για «συμμαχική βοήθεια»
- Πολιτικές και Γεωπολιτικές προεκτάσεις αλλά και πιθανά προβλήματα
- Προβλήματα και για την Χεζμπολάχ και η πραγματική πιθανότητα σύγκρουσης
- Συμπέρασμα
- Γρήγορα FAQ για την περαιτέρω κατανόηση του άρθρου
Το «συμμαχικό» πλαίσιο Ελλάδας-Κύπρου
Ελλάδα και Κύπρος είναι δύο ανεξάρτητα κράτη που αποτελούν ένα έθνος. Οι δύο χώρες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά η Κύπρος δεν είναι μέλος του NATO όπως είναι η Ελλάδα. Η δέσμευση της Ελλάδας για τη διασφάλιση της κυριαρχίας της Κύπρου αποτελεί και αποτέλεσμα της «Συνθήκης Εγγυήσεων» του 1959 που στο Άρθρο IV: Διασφαλίζει το δικαίωμα των εγγυητριών δυνάμεων να αναλάβουν δράση για να αποκαταστήσουν την τρέχουσα κατάσταση πραγμάτων στην Κύπρο, είτε σε συμφωνία μεταξύ τους είτε και χωριστά.
Εκτίμηση της απειλής: Οι δυνατότητες και η περιφερειακή δυναμική της Χεζμπολάχ
Η Χεζμπολάχ, με ουσιαστική υποστήριξη από το Ιράν, χρησιμοποιεί μια ευρεία γκάμα από drones μεγάλης εμβέλειας και πυραύλους τόσο βαλλιστικούς όσο και cruise. Η Χεζμπολάχ διαθέτει διάφορα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένης της σειράς Shahed, που κατασκευάζει το Ιράν. Αυτά τα drones είναι ικανά να εκτελούν αποστολές επιτήρησης και επίθεσης σε μεγάλες εμβέλειες, καθιστώντας τα μια σημαντική απειλή.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος όμως έρχεται από το πυραυλικό οπλοστάσιο της Χεζμπολάχ το οποίο περιλαμβάνει βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, όπως ο Fateh-110 και σύμφωνα με πληροφορίες Συριακούς SCUD, ικανοί να χτυπήσουν την Κύπρο. Επιπλέον παρόμοιο οπλοστάσιο διαθέτει και ο λεγόμενος «Άξονα Αντίστασης» του Ιράν που ενδέχεται να εμπλακεί και αυτός στις επιθέσεις κατά της Κύπρου.
Περιφερειακές Φιλοδοξίες της Τουρκίας
Η απειλή από τη Χεζμπολάχ ενισχύεται όμως και από τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Τουρκίας η οποία ήδη μέσω του Χακάν Φιντάν όπως σας ενημερώσαμε προσπάθησε να μπλέξει στο θέμα περισσότερο την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Τουρκία μπορεί να εκμεταλλευτεί την κατάσταση για να διεκδικήσει περαιτέρω αξιώσεις για την Κύπρο, παρουσιάζοντας τους Τουρκοκύπριους ως «θύματα» της κατάστασης ακόμη και αν η Κύπρος δεν βοηθήσει το Ισραήλ. Αυτή η δυνατότητα τουρκικής συνεργασίας με πιθανά ανταλλάγματα για την Χεζμπολάχ ίσως θα πρέπει επίσης να εξεταστεί ως σενάριο.
Ο αμυντικός ρόλος και οι στρατιωτικές δυνατότητες της Ελλάδας
Οι ένοπλες δυνάμεις παρά τα προβλήματα που υπάρχουν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης διαθέτουν ένα αρκετά ικανό οπλοστάσιο για να αντιμετωπίσουν διάφορες εναέριες απειλές. Ακολουθεί μια εξέταση μερικών δυνατοτήτων που διαθέτει η χώρα μας και μπορούν να αξιοποιηθούν για την προστασία της Κύπρου. Αμέσως μετά θα μιλήσουμε και για τα ευρύτερα γεωπολιτικά προβλήματα από την αξιοποίηση τέτοιων επιλογών.
Συστήματα αεράμυνας
MIM–104 Patriot: Η Ελλάδα διαθέτει πυροβολαρχίες PATRIOT με αρκετά ικανό βεληνεκές που έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων κρουζ και μη επανδρωμένων. Σε περίπτωση επιχειρήσεων αεράμυνας υψηλής έντασης θα μπορούσε να εξεταστεί η μεταφορά των συστημάτων στην Κύπρο για να βοηθήσουν στην αναχαίτιση απειλών. Η κίνηση αυτή όμως αναμένεται να έχει μεγάλο πολιτικό & στρατιωτικό ρίσκο με την κατοχική δύναμη.
S-300 PMU1: Σταθμένο στην Κρήτη, το ρωσικής κατασκευής πυραυλικό σύστημα εδάφους-αέρος μεγάλου βεληνεκούς S-300 ενισχύει την σάρωση και τον έλεγχο αεράμυνας σε μεγάλο κομμάτι της Ανατολικής Μεσόγειου. Σε περίπτωση επιχειρήσεων αεράμυνας υψηλής έντασης θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί η μεταφορά των συστημάτων στην Κύπρο για να βοηθήσουν στην αναχαίτιση απειλών. Η κίνηση αυτή όμως αναμένεται να έχει και αυτή μεγάλο πολιτικό & στρατιωτικό ρίσκο με την κατοχική δύναμη.
HAWK: Ένα από τα συστήματα αεράμυνας που έχουν δει δεκαετίες υπηρεσίας στον Ελληνικό Στρατό και αναβαθμίσεις. Μπορεί να μεταφερθεί με σχετική ευκολία στην Κύπρο και διαθέτει υπο προυποθέσεις και περιορισμένη αντιβαλλιστική ικανότητα.
Έγκαιρη προειδοποίηση και έλεγχος (AEW&C)
Η ανάπτυξη των ιπτάμεων ραντάρ της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) Embraer EMB-145 AEW&C/ΑΣΕΠΕ θα βελτιώσει σημαντικά τον έγκαιρο εντοπισμό των απειλών και την επίγνωση της τακτικής κατάστασης ώστε να βοηθηθεί και η αναμετάδοση στόχων στην αεράμυνα πάνω από το νησί.
Μαχητικά αεροσκάφη σε αποστολές Combat Air Patrol – CAP
F-16 Fighting Falcon: Ο στόλος των F-16, ειδικά τα αναβαθμισμένα F-16V με πυραύλους AIM-120 AMRAAM και AIM-9 είναι ικανά να αναχαιτίζουν και να καταστρέφουν drones και πυραύλους κρουζ, παρέχοντας μια κρίσιμη γραμμή άμυνας πριν φτάσουν οι απειλές στο νησί.
Dassault Rafale/Mirage 2000-5: Τα αεροσκάφη Rafale που αποκτήθηκαν πρόσφατα από την Ελλάδα είναι εξοπλισμένα με πυραύλους MICA (τόσο EM όσο και IR) και διαθέτουν τεράστια αυτονομία δράσης. Οι πύραυλοι αέρος-αέρος που διαθέτουν μπορούν να είναι αποτελεσματικοί έναντι διαφόρων εναέριων απειλών που παρατάσσει η Χεζμπολάχ, συμπεριλαμβανομένων των drones και των πυραύλων cruise. Επιπλέον, τα αεροσκάφη Rafale μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν τον πύραυλο METEOR με εμβέλειες που ξεπερνούν τα 200χλμ, όμως η χρήση αυτή του «στρατηγικού» όπλου θεωρείται ασύμφορη λόγω κόστους και μικρού αποθέματος. Φυσικά αντίστοιχη χρήση πυραύλων αεράμυνας μπορεί να γίνει και από τα «Δελταπτέρυγα» Mirage 2000-5 Mk2 της ΠΑ.
Συνδρομή από το Πολεμικό Ναυτικό
Ακολουθώντας το παράδειγμα της αποστολής «ΑΣΠΙΔΕΣ» στην Ερυθρά Θάλασσα το Πολεμικό Ναυτικό θα μπορούσε επίσης να συνδράμει στις επιχειρήσεις αεράμυνας με την αποστολή Φρεγατών τύπου MEKO200 που διαθέτουν πυραύλους αεράμυνας ESSM.
Η δύναμη της Εθνικής Φρουράς
TOR-M1: Η Κύπρος διαθέτει το ρωσικής κατασκευής πυραυλικό σύστημα εδάφους-αέρος μικρού βεληνεκούς TOR-M1, το οποίο έχει δυνατότητα καταρρίψεων ενάντια σε αεροσκάφη, drones και διάφορα πυρομαχικά σε μικρές εμβέλειες.
Buk-M1:Το σύστημα αεράμυνας μεσαίου βεληνεκούς Buk-M1, μπορεί να εμπλέξει αεροσκάφη, πυραύλους κρουζ και βαλλιστικούς πυραύλους σε εμβέλειες μέχρι περίπου 20χλμ.
Mistral MANPADS: Τα φορητά συστήματα αεράμυνας Mistral προσφέρουν μια ύστατη άμυνα σημείου έναντι απειλών σε χαμηλό υψόμετρο. Αυτά τα συστήματα μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα για την προστασία σημαντικών υποδομών και στρατιωτικών μονάδων παρέχοντας μια τελευταία ευκαιρία στην αντιμετώπιση της απειλής.
Η αεράμυνα της Κύπρου ουσιαστικά λειτουργεί ως ένα επιπλέον στρώμα καθώς δεν είναι ικανή σε καμία περίπτωση να αναχαιτίσει ένα μεγάλο μπαράζ από την Χεζμπολάχ αν η οργάνωση θελήσει να πλήξει αδίκως το νησί.
Ανάγκη για «συμμαχική βοήθεια»
Συντονισμός πληροφορίων
Οι μηχανισμοί ανταλλαγής κρίσιμων πληροφοριών μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και περιφερειακών & ευρωπαίων συμμάχων είναι ένας παράγοντας ζωτικής σημασίας. Αυτή η συνεργασία μπορεί να βελτιώσει σε τεράστιο βαθμό την παρακολούθηση πιθανών απειλών, εξασφαλίζοντας πολύτιμο χρόνο για την οργάνωση της αντίδρασης.
Στρατιωτική Υποστήριξη από ΝΑΤΟ και ΕΕ
Αν και η Κύπρος δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα μπορεί να ζητήσει την αυξημένη παρουσία και υποστήριξη του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα προηγμένα συστήματα επιτήρησης του ΝΑΤΟ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προστασία της Κύπρου από εναέριες απειλές μέσω της παροχής βοήθειας όπως συμβαίνει και στην Ουκρανία. Προσοχή αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα εμπλοκή της συμμαχίας σε χώρα που δεν είναι μέλος, αλλά την υποστήριξη της όπως έχουμε δει να συμβαίνει και στην Ουκρανία. Κανείς δεν περιορίζει φυσικά τα κράτη-μέλη του NATO να συνδράμουν ακόμα και ένοπλα την άμυνα της Κύπρου. Επιπλέον, η Κύπρος θα πρέπει να αναζητήσει στρατιωτική και οικονομική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να ενισχύσει την άμυνα της. Η Ελλάδα από την πλευρά της θα πρέπει να ζητήσει επείγουσα πρόσβαση σε ιπτάμενα τάνκερ χωρών της ΕΕ, τα οποία θα επεκτείνουν το επιχειρησιακό βεληνεκές και την αντοχή των αεροπορικών δυνάμεών της Πολεμικής Αεροπορίας που θα σπεύδουν στην Κύπρο.
Επίσης με βάση την επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» θα μπορούσε να ζητηθεί νέα επιχείρηση από την Ευρωπαική Ένωση για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Πολιτικές και Γεωπολιτικές προεκτάσεις αλλά και πιθανά προβλήματα
Πολιτικές προεκτάσεις: Οποιαδήποτε ελληνική στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο θα μπορούσε να κλιμακώσει την ένταση με την Τουρκία, η οποία διατηρεί σημαντική στρατιωτική παρουσία με κατοχικές δυνάμεις στη Βόρεια Κύπρο. Η πιθανή εκμετάλλευση μιας άδικης επίθεσης της Χεζμπολάχ κατά του νησιού θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ακόμα και ένοπλα από την Τουρκία.
Κατανομή πόρων: Η Ελλάδα πρέπει να εξισορροπήσει τους πόρους της και τα στρατιωτικά μέσα που διαθέτει για να διασφαλίσει ότι δεν θα διακυβεύονται οι δικές της αμυντικές ανάγκες ενώ βοηθά την Κύπρο καθώς όπως είπαμε και προηγουμένως η Τουρκία είναι εντελώς απρόβλεπτη και κινείται εχθρικά κατά της συνολικής ελληνικής κυριαρχίας.
Προβλήματα και για την Χεζμπολάχ και η πραγματική πιθανότητα σύγκρουσης
Η Χεζμπολάχ απείλησε ότι θα δράσει κατά της Κύπρου μόνο αν βοηθήσει η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) το Ισραήλ σε ενδεχόμενο πλήρους κλίμακας πόλεμο στον Λίβανο. Με το ενδεχόμενο αυτό απλά να μην υπάρχει όπως έχουμε πει ήδη σε αναρτήσεις μας στο X που θα βρείτε παρακάτω με link στο άρθρο, οι απειλές αυτές πιθανότατα είναι προειδοποίηση προς την Δύση ότι αν πάει να πέσει η Χεζμπολάχ από τις συγκρούσεις με το Ισραήλ, μπορεί να προσπαθήσει να συμπαρασύρει και άλλους μαζί της. Ο μόνος φόβος είναι μην ακολουθήσουν την «λογική» των συμμάχων τους Χούθι και αρχίσουν να προσβάλουν πλοία και περιοχές τρίτων χωρών ακόμα και χωρίς αφορμή.
Η Χεζμπολάχ όπως σωστά αναφέρουν αρκετοί διαθέτει σημαντικό οπλοστάσιο όμως δεν είναι ανεξάντλητο. Ένας πλήρους κλίμακας πόλεμος με το Ισραήλ, θα οδηγούσε την οργάνωση στην ανάγκη εξοικονόμησης πυρομαχικών για να αντιμετωπίσουν την επίσης τρομακτική δύναμη πυρός που διαθέτει και το Ισραήλ, με το οποίο θα συγκρούνται και σε μάχες σώμα με σώμα. Με βάση αυτά τα στοιχεία η πιθανότητα η Χεζμπολάχ να επιτεθεί είναι φαινομενικά μικρή όμως και πάλι υπαρκτή.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα έχει την ικανότητα και την εθνική υποχρεώση να προστατεύσει όσο μπορεί την Κύπρο από πιθανές επιθέσεις με drone και πυραύλους της Χεζμπολάχ. Η αντιμετώπιση των υλικοτεχνικών προκλήσεων είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση μιας αποτελεσματικής και ισορροπημένης απάντησης στις απειλές που θέτει η οργάνωση στην Ανατολική Μεσόγειο και ειδικά η συνεργασία με σύμμαχες χώρες. Φυσικά, ο αποσταθεροποιητικός ρόλος της Τουρκίας αποτελεί μέγιστο αγκάθι για την αντίδραση της χώρας μας και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να εκτιμηθεί από την πολιτική ηγεσία στην οποία πέφτει και το μεγαλύτερο βάρος της αντίδρασης σε ένα τέτοιο υψηλού ρίσκου πολεμικό σενάριο.
Copyright: NEMESIS HD (NEMESISHD.GR) – Απαγορεύεται η αντιγραφή του κειμένου χωρίς άδεια – Χρησιμοποιήστε την κοινοποίηση
Γρήγορα FAQ για την περαιτέρω κατανόηση του άρθρου
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα έχει απειλήσει την Κύπρο λόγω της στρατηγικής της συμμαχίας με το Ισραήλ. Η συνεργασία της Κύπρου με το Ισραήλ σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας και της ενέργειας, έχει προκαλέσει τη Χεζμπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από το Ιράν και αντιτίθεται στην ισραηλινή επιρροή στην περιοχή. Οι απειλές του Νασράλα έχουν στόχο να αποτρέψουν την Κύπρο από την περαιτέρω συνεργασία με το Ισραήλ και την υποστήριξη των στρατιωτικών του επιχειρήσεων.
Η Τουρκία έχει σημαντικές γεωπολιτικές φιλοδοξίες στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της διεκδίκησης της κυριαρχίας της Κύπρου. Η Τουρκία διατηρεί παράνομα στρατιωτική παρουσία στη Βόρεια Κύπρο και μπορεί να χρησιμοποιήσει το πρόσχημα της προστασίας των Τουρκοκυπρίων για να δικαιολογήσει νέα εισβολή στο νησί.
Οι απειλές της Χεζμπολάχ προς την Κύπρο περιλαμβάνουν πιθανές επιθέσεις με drone και πυραύλους. Η Χεζμπολάχ διαθέτει ένα σημαντικό οπλοστάσιο drones και βαλλιστικών πυραύλων, που μπορούν να διεξάγουν πλήγματα.
Η στρατιωτική/οικονομική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ζωτικής σημασίας για την Κύπρο για να ενισχύσει την άμυνά της έναντι πιθανών απειλών από τη Χεζμπολάχ και άλλους περιφερειακούς παράγοντες όπως η Τουρκία. Η πρόσβαση σε πόρους της ΕΕ, θα ενίσχυε σημαντικά την ικανότητα της Κύπρου να ανιχνεύει, να αποτρέπει και να αμύνεται από ενδεχόμενες απειλές.
Οι πιθανότητες είναι μικρές δεδομένων των συνεπειών που θα υπάρξουν όμως και πάλι ο κίνδυνος είναι υπαρκτός.
Όχι η Κύπριακη Δημοκρατία (ΚΔ) από την πρώτη στιγμή έχει ξεκαθαρίσει ότι αποτελεί μέρος της ειρηνικής λύσης για την κατάσταση και δεν συμμετέχει στον πόλεμο παρά τις δηλώσεις της Χεζμπολάχ.
Σχετικές αναλύσεις
- Ο Νασράλα παρακολουθεί την ηγεσία της Χεζμπολάχ να αποδεκατίζεται από το Ισραήλ σε μια κρίσιμη στιγμή για τον Λίβανο
- Η Χεζμπολάχ «τυφλώνει και κωφαίνει» το Ισραήλ στα σύνορα: Προετοιμασία για την μεγάλη σύγκρουση;
- Ισραήλ: Το αποτέλεσμα του πολέμου σε έξι μέτωπα της Μέσης Ανατολής
- Τα ψέματα της Χεζμπολάχ και οι υπερβολές πηγών του Ισραήλ για την κατάσταση στον Νότιο Λίβανο ως σήμερα
