Ο Συριακός Αραβικός Στρατός (SAA) έχει υποστεί καταστροφικές ήττες από την Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) τις τελευταίες ημέρες, χάνοντας σημαντικό έδαφος στο Χαλέπι και τη Χάμα σε μια κατάσταση που ανατρέπει όλα τα εδαφικά κέρδη της Συρίας τα τελευταία σχεδόν δέκα χρόνια. Αυτές οι ήττες εκθέτουν την εύθραυστη κατάσταση του Μπασάρ Αλ Άσαντ και τη μεταβαλλόμενη δυναμική του συριακού πεδίου μάχης. Παρακάτω, εξετάζουμε τους βασικούς λόγους πίσω από αυτή τη δραματική τροπή των γεγονότων.
1. Μια αποδεκατισμένη στρατιωτική δύναμη
Ο Συριακός Στρατός του 2024 είναι μια σκιά του πρώην εαυτού του. Από το 2020, πολλοί από τους καλύτερα εκπαιδευμένους στρατιώτες και αξιωματικούς είτε έχουν εγκαταλείψει είτε έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις. Η κάποτε ευέλικτη και μπαρουτοκαπνισμένη δύναμη βασίζεται τώρα σε κακώς εκπαιδευμένους νεοσύλλεκτους, σε χαμηλό ηθικό και σε εξωτερικές ενισχύσεις. Αυτή η υποβάθμιση έχει αφήσει τον Συριακό στρατό ανίκανο να αναπτύξει αποτελεσματική αντίσταση ενάντια στις καλά οργανωμένες επιθέσεις των ανταρτών.
Επιπλέον, φυλετικές φατρίες και τοπικές πολιτοφυλακές που υποστήριζαν προηγουμένως τον Άσαντ τον έχουν εγκαταλείψει, είτε κρατώντας ουδέτερη στάση είτε υποστηρίζουν ανοικτά τις ομάδες της δήθεν αντιπολίτευσης. Αυτή η απώλεια των τοπικών συμμαχιών έχει αποδυναμώσει περαιτέρω την ικανότητα της Συρίας να υπερασπιστεί τα εδάφη της.
2. Ο απολογισμός των ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών
Οι επίμονες αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ με στόχο θέσεις που συνδέονται με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ στη Συρία έχουν διαταράξει σοβαρά τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Συριακού Στρατού καθώς οι επιθέσεις αυτές:
- Έχουν καταστρέψει ζωτικής σημασίας στρατιωτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων αποθηκών όπλων και κέντρων διοίκησης τόσο της Συρίας όσο και της Χεζμπολάχ και του Ιράν από τα οποία εξοπλιζόντουσαν και οι Συριακές δυνάμεις.
- Έχουν οδηγήσει σε απώλειες έμπειρων αξιωματικών και μαχητών, ακρωτηριάζοντας περαιτέρω τις δυνάμεις της Συριακής κυβέρνησης και των συμμάχων της.
- Έχουν αναγκάσει τις πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν να μειώσουν την παρουσία τους, αφήνοντας τον SAA εκτεθειμένο στις περιοχές που κάλυπταν.
Η έλλειψη αξιόπιστης συμμαχικής υποστήριξης είναι ο κύριος λόγος πλέον που ο Άσαντ δεν μπορεί να σταματήσει τις γρήγορες προόδους στο πεδίο της μάχης από την HTS. Βασικός παράγοντας σε αυτό είναι και η Ρωσία που πλέον αδυνατεί να αντιδράσει ισχυρά προς το πάρον όπως τα προηγούμενα χρόνια καθώς οι δυνάμεις της είναι απασχολημένες με τον Πόλεμο της Ουκρανίας.
3. Κουρδική ουδετερότητα και κατεστραμμένες συμμαχίες
Οι κουρδικές δυνάμεις του SDF και YPG, που προηγουμένως ήταν κρίσιμοι παράγοντες στον πολυμέτωπο πόλεμο της Συρίας, επέλεξαν να παραμείνουν στο περιθώριο. Μετά από αρκετούς μήνες εχθροπραξιών μεταξύ των Κουρδικών δυνάμεων και του Συριακού στρατού πριν την τωρινή σύγκρουση, οι Κούρδοι είναι απρόθυμοι να δαπανήσουν πόρους ή ανθρώπινο δυναμικό για να σώσουν τον στρατό του Άσαντ που καταρρέει.
Επιπλέον, εξεγέρσεις φυλών στην ανατολική Συρία και η εκτεταμένη δυσαρέσκεια μεταξύ των πρώην υποστηρικτών του Άσαντ έχουν αποδυναμώσει περαιτέρω τη βάση εξουσίας του στην χώρα, πράγμα το οποίο είδαμε στην Χάμα που αρκετές φυλές εγκατέλειψαν την στήριξη τους στον Άσαντ ανοίγωντας τον δρόμο της ερήμου ανατολικά της πόλης.
4. Αναβάθμιση της HTS
Η Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) έχει επιδείξει αξιοσημείωτη τακτική ικανότητα στις πρόσφατες επιθέσεις της, σημειώνοντας γρήγορα κέρδη στο Χαλέπι και τη Χάμα. Η ομάδα επωφελήθηκε από:
- Ανώτερο συντονισμό και χρήση προηγμένου οπλισμού που προμηθεύεται από τρίτες πηγές, τρομοκρατικές οργανώσεις και χώρες.
- Σταθερή Υποστήριξη από την Τουρκία, η οποία έχει ενισχύσει την HTS και άλλες οργανώσεις στην περιοχή με πόρους και πληροφορίες.
- Εστίαση σε στρατηγικούς στόχους, όπως γραμμές ανεφοδιασμού και απομονωμένες μονάδες του SAA ώστε να προκαλέσουν την κατάρρευση που βλέπουμε.
5. Τα στρατηγικά λάθη του Άσαντ
Η Κυβέρνηση Άσαντ συνέβαλε σε αυτό που γίνεται μέσω λανθασμένων υπολογισμών και λανθασμένων προτεραιοτήτων:
- Η εστίαση στην καταστολή των εξεγέρσεων των φυλών και των κουρδικών δυνάμεων απέσυρε την προσοχή του από την αυξανόμενη απειλή του HTS.
- Μια αίσθηση εφησυχασμού μετά από χρόνια κατοχής των περισσότερων σημαντικών περιοχών οδήγησε σε κακή ετοιμότητα.
- Η υπερβολική εξάρτηση από ξένους συμμάχους, όπως η Ρωσία, η Χεζμπολάχ και το Ιράν, απέτυχε, καθώς αυτοί αντιμετωπίζουν τις δικές τους προκλήσεις. Για παράδειγμα, η στρατιωτική προσοχή της Ρωσίας παραμένει στραμμένη στην Ουκρανία, αφήνοντας τον Άσαντ με περιορισμένη υποστήριξη.
6. Ο ρόλος της Τουρκίας
Η επιρροή της Τουρκίας στη βόρεια Συρία άλλαξε το παιχνίδι. Αν και δεν εμπλέκεται ξεκάθαρα τώρα, η Τουρκία έχει υποστηρίξει φατρίες ανταρτών, συμπεριλαμβανομένου του HTS, παρέχοντάς τους στρατηγικά πλεονεκτήματα που ο Συριακός στρατός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Ενδεικτικά η κατάρρευση των επικοινωνιών του Συριακού στρατού θα μπορούσε να οφείλεται σε ηλεκτρονικές παρεμβολές.
Συμπέρασμα
Η κατάρρευση του Συριακού στρατού στο Χαλέπι και τη Χάμα δεν είναι απλώς μια οπισθοδρόμηση στο πεδίο της μάχης – είναι ένα σύμπτωμα βαθιών δομικών αδυναμιών εντός του στρατού και της κυβέρνησης του Άσαντ. Χρόνια φθοράς, απώλειας συμμαχιών και εξάρτησης από ξένες δυνάμεις έχουν αφήσει την Συρία ανεπαρκώς εξοπλισμένη για να αντιμετωπίσει μια δύναμη όπως της HTS.
Εάν ο Άσαντ δεν μπορέσει να σταθεροποιήσει τις δυνάμεις του ή να εξασφαλίσει ανανεωμένη υποστήριξη από τους συμμάχους του, αυτές οι απώλειες θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν την έναρξη μιας ευρύτερης διάλυσης του ελέγχου του. Το ερώτημα τώρα είναι αν θα μπορέσει να ανακάμψει ή αν αυτό σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας φάσης στην παρατεταμένη σύγκρουση στη Συρία.
