Ο Σάι Γκαλ (Shay Gal), ιδρυτής και επικεφαλής της Line of State, πρότεινε στο συνέδριο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τα Δυτικά Βαλκάνια δεσμευτικό σύμφωνο ενεργειακής ασφάλειας και αλληλεγγύης, υπό τον συντονισμό της Ελλάδας, το οποίο θα συναφθεί με τα κράτη της περιοχής πριν από την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος της πρότασης είναι να μειωθεί η εξάρτηση των Βαλκανίων από το ρωσικό φυσικό αέριο και από τις διαδρομές διέλευσης μέσω Τουρκίας.
Το συνέδριο και η συζήτηση για την ενέργεια
Ο Γκαλ μίλησε την Τρίτη 10 Νοεμβρίου στην Αθήνα, στο συνέδριο «Ο ρόλος των Δυτικών Βαλκανίων στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας», το οποίο διοργάνωσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και άνοιξε ο υπουργός Νίκος Δένδιας, όπως περιγράφεται στο ρεπορτάζ μας για την προειδοποίηση του κ. Δένδια. Συμμετείχε σε πάνελ για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής με τον Δημήτριο Ιωάννου, πρώην πρέσβη της Ελλάδας στην Ινδία, και τον Κωνσταντίνο Καραχάλιο, γενικό διευθυντή Εφοδιασμού και Εμπορίας Πετρελαίου της HELLENiQ ENERGY. Συντονιστής ήταν ο υποστράτηγος ε.α. Αντώνιος Πλατιάς της EY-Parthenon.
Το παράδειγμα της Σερβίας
Παρά τον διασυνδετήριο αγωγό φυσικού αερίου Σερβίας–Βουλγαρίας, έργο με στήριξη της ΕΕ που ολοκληρώθηκε το 2023, η Σερβία κάλυπτε τον Φεβρουάριο του 2026 πάνω από το 80% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Για τον Γκαλ αυτό δείχνει ότι οι υποδομές από μόνες τους δεν φέρνουν στρατηγική αυτονομία. Το αζερικό αέριο μειώνει την εξάρτηση από τη Μόσχα, όχι όμως και από τη διέλευση μέσω Τουρκίας. Υπάρχει και μια αντίφαση στην ευρωπαϊκή πολιτική: η ΕΕ σταδιακά καταργεί τις εισαγωγές ρωσικού αερίου, αλλά επιτρέπει ακόμη τη διέλευσή του από το έδαφός της προς τη Σερβία. Κατά τον Γκαλ, η μείωση της εξάρτησης μέσα στην Ένωση δεν αρκεί για να προστατευτούν τα ευρύτερα ενεργειακά της συμφέροντα, όσο οι γειτονικές χώρες παραμένουν ευάλωτες σε εξωτερικές πιέσεις.
Τι προβλέπει η πρόταση
Το σύμφωνο θα ήταν δεσμευτικό και θα συναπτόταν με τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων που πληρούν τα κριτήρια, πριν από την ένταξή τους. Οι ρόλοι θα μοιράζονταν ως εξής:
- Αθήνα: συντονισμός του περιφερειακού πλαισίου.
- Βρυξέλλες: χρηματοδότηση της πιστοποιημένης ετοιμότητας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και της δεσμευμένης (εφεδρικής) δυναμικότητας.
- Συμμετέχουσες κυβερνήσεις: μετρήσιμη διαφοροποίηση πηγών, μεταρρυθμίσεις στις αγορές και αμοιβαία συνδρομή.
Για την Ελλάδα, όπως υποστήριξε, το σύμφωνο θα εξασφάλιζε μακροχρόνια ζήτηση κατοχυρωμένη με συμβόλαια, έσοδα από τη μεταφορά φυσικού αερίου, επενδύσεις σε υποδομές και κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, χωρίς να αναλάβει μόνη της το κόστος της περιφερειακής ευθύνης. Η Ευρώπη έχει χρηματοδοτήσει τις εναλλακτικές λύσεις, είπε ο Γκαλ, αλλά πρέπει τώρα να εξασφαλίσει τις δεσμεύσεις που τις κάνουν αξιόπιστες σε περίοδο κρίσης. Η ενεργειακή ασφάλεια δεν μετριέται με τον αριθμό των αγωγών που κατασκευάζονται, κατέληξε, αλλά με το πόση από την απαραίτητη ενέργεια συνεχίζει να φτάνει όταν κοπεί μια κρίσιμη διαδρομή.
Για τη σχέση της Ελλάδας με την περιοχή δείτε και τη θέση του Έντι Ράμα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ του 2027, καθώς και τον οδηγό για το πού ψάχνει η Ελλάδα πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Το πρωτότυπο άρθρο δημοσιεύθηκε στο Geopolitiki. Πηγή: δελτίο Τύπου της Line of State.




