Ο Γκαντί Αϊζενκότ θα πάρει πρώτος την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο Ισραήλ. Ο Πρόεδρος του κράτους Ισαάκ Χέρτσογκ ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου 7 Νοεμβρίου ότι κάλεσε τον επικεφαλής του κόμματος Yashar στην προεδρική κατοικία, για να του αναθέσει επίσημα τη διερευνητική εντολή την Κυριακή 8 Νοεμβρίου. Η απόφαση ανακοινώθηκε μετά τις συναντήσεις του Χέρτσογκ με τον Αϊζενκότ και με τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η επιλογή αποτελεί πλήγμα για τον Νετανιάχου. Στις διαβουλεύσεις της εβδομάδας με τον Πρόεδρο, οι εκπρόσωποι των περισσότερων μεγάλων κομμάτων πρότειναν τον πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, ανάμεσά τους και τα δύο αραβικά κόμματα, που στήριξαν ανοιχτά τον Αϊζενκότ. Η ανακοίνωση αναμενόταν την Κυριακή, αλλά ήρθε νωρίτερα.
Τι προηγήθηκε από τον Νετανιάχου
Λίγο πριν από την απόφαση του Χέρτσογκ, ο Νετανιάχου ζήτησε με βιντεοσκοπημένο μήνυμα «κυβέρνηση εθνικής ενότητας» και προειδοποίησε να μην ορκιστεί «βιαστικά κυβέρνηση με υποστηρικτές της τρομοκρατίας». Η φράση θεωρήθηκε αιχμή για τα αραβικά κόμματα που στηρίζουν τον αντίπαλό του. Το Yashar απάντησε με ανάρτηση στο X και κάλεσε τα στελέχη του Λικούντ να αποστασιοποιηθούν από τη συμμαχία με «ακραία κόμματα».
Ο Νετανιάχου έχει επίσης κατηγορήσει, χωρίς στοιχεία, ορισμένες αραβικές χώρες για ανάμειξη στις εκλογές. Ο εκτελών χρέη γενικού διευθυντή της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής Ντιν Λίβνε έγραψε την Πέμπτη σε επιστολή του ότι οι ισχυρισμοί για συστηματική παραβίαση της ακεραιότητας των εκλογών δεν έχουν καμία βάση.
Τα νούμερα στην Κνεσέτ
Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου κανένα μπλοκ δεν πήρε πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 εδρών. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου έμεινε στις 53 έδρες, οκτώ λιγότερες από τις 61 που απαιτούνται για πλειοψηφία, με το Λικούντ πρώτο κόμμα με 27. Τα τέσσερα εβραϊκά κόμματα του μπλοκ του Αϊζενκότ, από την κεντροαριστερά μέχρι τη δεξιά, συγκέντρωσαν 48 έδρες, με το Yashar δεύτερο κόμμα με 21. Τα αραβικά κόμματα πήραν 19 έδρες, αριθμό χωρίς προηγούμενο, και κρατούν το κλειδί για κάθε πλειοψηφία.
Ο Αϊζενκότ έχει πει ότι δεν θα συμμετάσχει σε κυβέρνηση με τον Νετανιάχου. Έχει αφήσει ανοιχτή τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα υπό όρους, μεταξύ των οποίων να χαρακτηρίζουν τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση που πρέπει να εξαρθρωθεί. Τα περισσότερα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν δεσμευτεί πριν από τις κάλπες ότι δεν θα στηριχθούν σε αραβικές ψήφους. Ο 66χρονος πολιτικός, γιος μεταναστών από το Μαρόκο, μπήκε στην πολιτική το 2022 και πέρασε για λίγο από το πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου. Αν τα καταφέρει, θα είναι ο πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ με καταγωγή από τις κοινότητες Μιζραχί.
Από την ανάθεση και μετά, ο Αϊζενκότ θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών. Αν αποτύχει, την εντολή μπορεί να πάρει άλλος υποψήφιος και στη συνέχεια η ίδια η Κνεσέτ μπορεί να προτείνει πρόσωπο, ενώ αν κανείς δεν τα καταφέρει, οι Ισραηλινοί θα ψηφίσουν ξανά. Μέχρι τότε ο Νετανιάχου μένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Για τον τρόπο που συντονίζεται το μπλοκ του Αϊζενκότ έχουμε γράψει με αφορμή την πρώτη του συνεδρίαση.
